Tag: zbawienie

Dlaczego jecie i pijecie z celnikami i grzesznikami? (Łk 5,27-32)

Napisano Autor: ks. RafałW Formacja biblijna, Komentarze biblijne

27 Potem wyszedł i zobaczył celnika, imieniem Lewi, siedzącego na komorze celnej. Rzekł do niego: «Pójdź za Mną!» 28 On zostawił wszystko, wstał i z Nim poszedł. 29 Lewi zaś wydał dla Niego wielkie przyjęcie u siebie w domu; a był spory tłum celników oraz innych [ludzi], którzy zasiadali z nimi do stołu. 30 Na to szemrali faryzeusze i uczeni ich w Piśmie, mówiąc do Jego uczniów: «Dlaczego jecie i pijecie z celnikami i grzesznikami?» 31 Lecz Jezus im odpowiedział: «Nie potrzebują lekarza zdrowi, ale ci, którzy się źle mają. 32 Nie przyszedłem powołać do nawrócenia się sprawiedliwych, lecz grzeszników».

Przygotowanie

  • Powołanie Lewiego i uczta w jego domu stają się okazją do zderzenia się dwóch wizji człowieka i Boga. Z jednej strony faryzeusze i uczeni w Piśmie, przekonani, że zewnętrzną poprawnością można zasłużyć na przychylność Boga. Z drugiej strony Jezus, wcielona Boża obecność, udzielająca się każdemu, kto ma się źle. Duchu Święty, otwieraj moje serce na prawdę dzisiejszego Słowa.

Punkty do medytacji

  • Potem wyszedł i zobaczył celnika, imieniem Lewi, siedzącego na komorze celnej. Rzekł do niego: «Pójdź za Mną!» (w. 27) Po uzdrowieniu paralityka (por. Łk 5,17-26), Jezus przechodzi przez Kafarnaum i dostrzega „celnika” (gr. telonen), który nosi imię „Lewi” (gr. Leui). Do zadań celników należało pobieranie podatków i opłat celnych na rzecz imperium rzymskiego. Współpraca z okupantem i bogacenie się kosztem rodaków powodowały, że celnicy byli znienawidzeni przez resztę żydowskiego społeczeństwa. To właśnie na jednym z nich, Lewim, zatrzymuje się wzrok Jezusa. Łukasz używa tutaj czasownika theaomai, który sugeruje, że nie było to zwykły rzut oka, ale spojrzenie pełne uwagi. Patrząc na celnika, Jezus widzi coś więcej niż jego przeszłość, czy dotychczasową profesję. Widzi człowieka, który pogubił się w życiu, popełnił wiele błędów, lecz nadal ma szansę żyć inaczej. Dlatego Pan mówi do Lewiego: „Pójdź za Mną” (gr. akoluthei moi). Użyty w tym wyrażeniu czasownik akolutheo pojawia się także w innych fragmentach Ewangelii Łukasza (por. 9,23; 9,59; 18,22) i w pierwszym rzędzie oznacza towarzyszenie Jezusowi, bycie z Nim. Wyobrażę sobie siebie na miejscu Lewiego. Oto Jezus zatrzymuje się przy mnie i na mnie patrzy. Jego spojrzenie jest pełne czułości, współczucia i nadziei. On zna wszystkie moje upadki i słabości, lecz nie patrzy na mnie przez ich pryzmat. Chce dać mi szansę, dlatego mówi: „Bądź przy mnie”. Jakie myśli i uczucia rodzą się we mnie w tym momencie?
  • On zostawił wszystko, wstał i z Nim poszedł (w. 28) Reakcja Lewiego na słowa Jezusa jest natychmiastowa i bardzo radykalna. Podobnie, jak to było w przypadku powołania Piotra, Jakuba i Jana (por. 5,11), celnik zostawia „wszystko” (gr. panta). Nie chodzi tutaj jedynie o porzucenie komory celnej, lecz o zerwanie z grzeszną przeszłością. Tłumaczenie „wstał” oddaje sens czasownika anistemi („wstawać, podnosić się”), który później pojawi się w opowiadaniu o zmartwychwstaniu Chrystusa (por. Łk 24,7.46). Natomiast w greckim wyrażeniu przetłumaczonym jako „z Nim poszedł” powraca czasownik akolutheo, tym razem w formie czasu przeszłego niedokonanego (dosł. „chodził z Nim”). Opuszczając komorę celną, Lewi powstał do nowego życia, tym razem jako ten, który na stałe chce przebywać w bliskości Zbawiciela. W efekcie stanie się jednym z dwunastu filarów Kościoła i autorem jednej z Ewangelii kanonicznych. Co jeszcze muszą zostawić za sobą, żeby bardziej zdecydowanie odpowiedzieć na zaproszenie Jezusa? Czy rzeczywiście pragnę być przy Nim?
  • Lewi zaś wydał dla Niego wielkie przyjęcie u siebie w domu; a był spory tłum celników oraz innych [ludzi], którzy zasiadali z nimi do stołu (w. 29) Radość nowego ucznia Jezusa jest tak wielka, że urządza dla Niego w swoim domu „wielkie przyjęcie” (gr. dochen megalen). W domu Lewiego zbiera się „spory tłum celników” (gr. ochlos polys telonon) oraz innych ludzi. Scena ta z jednej strony pokazuje, że spotkanie z Chrystusem nie prowadzi do izolacji, lecz otwiera serce na innych. Były celnik po raz pierwszy staje się świadkiem Zbawiciela. Z drugiej strony, uczta w domu Lewiego jest pierwszą z kilku uczt opisanych w Ewangelii Łukasza, w czasie których Jezus zasiada do stołu i przebywa między ludźmi. W starożytności, jeszcze bardziej niż dzisiaj, wspólne spożywanie posiłków było symbolicznym podkreśleniem przyjaźni, wspólnoty losu, a nawet przymierza. Istotą Jezusowej misji jest poszukiwanie tego, co zginęło. Dlatego nie dokonuje On selekcji osób, które mają prawo mieć z Nim kontakt, lecz prezentuje maksymalną otwartość na każdego napotkanego człowieka. Czy potrafię dzielić się radością Ewangelii z innymi? Czy naśladuje Jezusa w Jego otwartości i wyrozumiałości?
  • Na to szemrali faryzeusze i uczeni ich w Piśmie, mówiąc do Jego uczniów: «Dlaczego jecie i pijecie z celnikami i grzesznikami?» (w. 30) Odmienną postawę prezentowali faryzeusze i uczeni w Piśmie, którzy rygorystycznie przestrzegali rytualnej czystości, a ta zakazywała kontaktu z osobami uznanymi za grzeszników. Dlatego wspólnota stołu Jezusa z celnikami jest według nich nie do przyjęcia. Na tym etapie nie są jeszcze gotowi bezpośrednio skrytykować Pana, dlatego zadają pytanie Jego uczniom. Jako że celnicy uważani byli powszechnie za grzeszników, wyrażenie „z celnikami i grzesznikami” (gr. meta ton telonon kai hamartalonon), można przetłumaczyć także jako „z celnikami i innymi grzesznikami”. Widzimy tutaj wyraźny kontrast między radosną otwartością Lewiego a zamkniętą, pełną religijnych uprzedzeń postawą ówczesnych elit religijnych. Kogo dzisiaj bardziej przypominam? Faryzeuszy, surowo oceniających innych i odmawiających im prawa do zbawienia, czy może jednak Lewiego, który każdego chce przyprowadzić do Jezusa?
  • Lecz Jezus im odpowiedział: «Nie potrzebują lekarza zdrowi, ale ci, którzy się źle mają. Nie przyszedłem powołać do nawrócenia się sprawiedliwych, lecz grzeszników» (ww. 31-32) Chociaż pytanie faryzeuszy i uczonych w Piśmie zostało skierowane bezpośrednio do uczniów, Jezus jest świadomy, że tak naprawdę to On jest celem krytyki. Dlatego odpowiada, posługując się nawiązaniem do świata ludzkich chorób. Zestawia ze sobą „zdrowych” (gr. hoi hygiainontes) i tych, „którzy źle się mają” (gr. hoi kakos echontes). Zadaniem „lekarza” (gr. ho iatros) jest leczyć chorych. Nie da się tego czynić na odległość. By wydać diagnozę i zalecić odpowiednią terapię potrzebne jest spotkanie lekarza i chorego. W ten sposób Jezus pokazuje swoim oponentom, że Jego obecność wśród celników i grzeszników nie jest błędem, lecz realizacją misji ratunkowej. By nie było wątpliwości, co do znaczenia Jego słów, Pan dalej mówi, że Jego zaproszenie nie jest skierowane sprawiedliwych, lecz do grzeszników. Zatrzymam się nad moimi słabościami i zranieniami, spróbuje je nazwać i z ufnością oddam w ręce Jezusa, boskiego Lekarza.

Modlitwa w ciągu dnia

  • Panie Jezu, dziękuję Ci za radość i pokój, które wypływają z każdego spotkania z Tobą. Pokaż mi, w jaki sposób dzielić się nimi z moimi braćmi.

Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają (Mk 2,13-17)

Napisano Autor: ks. RafałW Formacja biblijna, Komentarze biblijne

13 Potem wyszedł znowu nad jezioro. Cały lud przychodził do Niego, a On go nauczał. 14 A przechodząc, ujrzał Lewiego, syna Alfeusza, siedzącego na komorze celnej, i rzekł do niego: «Pójdź za Mną!» Ten wstał i poszedł za Nim. 15 Gdy Jezus siedział w jego domu przy stole, wielu celników i grzeszników siedziało razem z Jezusem i Jego uczniami. Wielu bowiem było tych, którzy szli za Nim. 16 Niektórzy uczeni w Piśmie, spośród faryzeuszów, widząc, że je z grzesznikami i celnikami, mówili do Jego uczniów: «Czemu On je i pije z celnikami i grzesznikami?» 17 Jezus, usłyszawszy to, rzekł do nich: «Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają. Nie przyszedłem, aby powołać sprawiedliwych, ale grzeszników».

Przygotowanie

  • Publiczna działalność Jezusa trwa i zatacza coraz to większe kręgi. Powiększa się także grono Jego najbliższych uczniów. W dzisiejszej Ewangelii Pan powołuje celnika Lewiego, a następnie zasiada z nim i jego przyjaciółmi do wspólnej uczty. Fakt ten wywołuje oburzenie pośród faryzeuszy, którzy nie rozumieją, że Mesjasz przyszedł na świat, by ratować to, co zginęło. Duchu Święty, daj mi otwarte oczy serca, bym potrafił wniknąć w dzisiejsze Słowo i znaleźć w nim światło na moje życie.

Punkty do medytacji

  • Potem wyszedł znowu nad jezioro. Cały lud przychodził do Niego, a On go nauczał (w. 13) We wczorajszym fragmencie Ewangelii Marka widzieliśmy, że zainteresowanie osobą Jezusa po Jego powrocie do Kafarnaum było tak wielkie, że dom Szymona Piotra wypełnił się po brzegi. Przyjaciele paralityka byli zmuszeni, by przez rozebrany dach spuścić chorego pod stopy Jezusa. Ponowne wyjście Pana nad Jezioro Galilejskie jest znak uniwersalności Jego misji. Nie chce On, by Dobra Nowina o królestwie Bożym dotarła jedynie do wąskiej grupy, więc wychodzi z Kafarnaum i udaje się na pobliski brzeg jeziora, gdzie otwarta przestrzeń umożliwia przemawianie do większej liczby osób (por. Mk 3,7; 4,1-2; 6,34). Jak udana była to decyzja podkreśla dopowiedzenie ewangelisty, że „cały lud” (gr. pas ho ochlos) do Niego przychodził, by słuchać Jego nauczania. Jezus słowem swojej nauki chce objąć każdego człowieka. W centrum Jego zainteresowania jest także moja osoba. Czy dostrzegam, jak na różne sposoby chce do mnie przemówić? Czy jest we mnie głód Jego słowa?
  • A przechodząc, ujrzał Lewiego, syna Alfeusza, siedzącego na komorze celnej, i rzekł do niego: «Pójdź za Mną!» Ten wstał i poszedł za Nim (w. 14) Podobnie jak w przypadku powołania czterech pierwszych uczniów (1,16-20), Jezus dostrzega Lewiego (utożsamianego z apostołem Mateuszem) przechodząc obok jego miejsca pracy, którym była komora celna. Kafarnaum leżało nad głównym szlakiem handlowych Palestyny, stąd obecność w tym mieście celników, którzy zbierali podatki i cła na rzecz Rzymu. Szymon, Andrzej, Jakub i Jan byli rybakami, czyli wykonywali bardzo użyteczny zawód, doceniany przez społeczność. Inaczej sprawa się miała z celnikami. Lewi należał do grupy najbardziej pogardzanej przez ówczesnych Żydów. Uważano go za zdrajcę i publicznego grzesznika, który nie ma prawa przynależeć do wspólnoty Izraela. Jezus jednak go nie osądza, lecz ze spojrzeniem pełnym miłosierdzia kieruje do niego to samo zaproszenie, co do czterech pierwszych uczniów. Podobnie jak ci ostatni, Lewi natychmiast zostawia wszystko, pieniądze i pewną karierę, i idzie za Panem. Spojrzę na historię mojej relacji z Jezusem. Kiedy po raz pierwszy świadomie doświadczyłem Jego obecności? W jakim momencie mojego życia wtedy się znajdowałem? Co szczególnie mnie w Nim zachwyciło?
  • Gdy Jezus siedział w jego domu przy stole, wielu celników i grzeszników siedziało razem z Jezusem i Jego uczniami. Wielu bowiem było tych, którzy szli za Nim (w. 15) Marek przenosi narrację do domu Lewiego. W kulturze żydowskiej nie było lepszego sposobu na umocnienie relacji niż wspólny posiłek. Gospodarz, do niedawna celnik, zaprasza do stołu swojego nowego Mistrza i Jego uczniów, ale także swoich dotychczasowych znajomych, „celników i grzeszników” (gr. telonai kai hamartolai). W ten sposób wokół Jezusa tworzy się nowa wspólnota, w której kryterium przynależności nie jest nieskazitelność moralna, lecz otwartość na Jego osobę. Dom Lewiego staje się miejscem, gdzie przy jednym stole łaska Boża spotyka się z ludzką nędzą. Jezus nie brzydzi się moim życiem. Zna mnie lepiej niż ja sam. Moje grzechy i słabości w jego oczach są jedynie przestrzeniami, w których chce obdarować mnie swoją miłością i miłosierdziem. To Jego sposób na ratowanie mnie od zła. Przyjrzę się moim upadkom i spróbuję nazwać po imieniu słabości mojej duszy. Stanę w prawdzie przed Panem i przyjmę Jego ratunek.
  •  Niektórzy uczeni w Piśmie, spośród faryzeuszów, widząc, że je z grzesznikami i celnikami, mówili do Jego uczniów: «Czemu On je i pije z celnikami i grzesznikami?» (w. 16) Faryzeusze, strażnicy czystości religijnej, obserwują wydarzenie w domu Lewiego ze zgrozą, nie mogąc pojąć postępowania Jezusa. Nie mają jednak odwagi zwrócić się bezpośrednio do Niego, więc pytają Jego uczniów – „Czemu On je i pije z grzesznikami”? Pytanie to wynika z natury faryzeizmu, który nakazywał „oddzielonym” (hebr. peruszim) unikanie kontaktu z nieczystymi, czyli na przykład z publicznymi grzesznikami. W oczach swoich antagonistów Jezus kompromituje swój religijny autorytet, bratając się z ludźmi o złej reputacji. Pan jednak nie traktuje świętości jako stanu izolacji od zła, ale jako siłę zło przemieniającą. Jakie myśli i uczucia wzbudza we mnie widok osób pogubionych życiowo? Czy mam świadomość, że tylko dzięki łasce nie jestem na ich miejscu? Czy potrafię dostrzec w nich cierpiącego Chrystusa?
  • Jezus, usłyszawszy to, rzekł do nich: «Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają. Nie przyszedłem, aby powołać sprawiedliwych, ale grzeszników» (w. 17) Jezus, słysząc szeptane zarzuty faryzeuszy, odpowiada genialną metaforą, która zamyka im usta. Porównuje siebie do lekarza, którego naturalnym środowiskiem pracy są chorzy, a nie zdrowi. Jego misją jest uwolnienie ludzkich dusz od toczącej je choroby, jaką jest grzech. Paradoksalnie, faryzeusze, którzy uważają siebie za „zdrowych” i „sprawiedliwych”, zamykają się na uzdrawiającą łaskę Pana. Warunkiem doświadczenia mocy Zbawiciela jest uznanie własnej grzeszności i potrzeby ratunku. Jezus jest lekarzem mojej duszy, leczy mnie z moich słabości i daje nowe życie. On także chce, bym miał udział w Jego dziele zbawienia. Czy odkryłem już do czego Pan chce mnie powołać? Czy znalazłem już swoje miejsce w dziele ewangelizacji?

Modlitwa w ciągu dnia

  • „Panie Jezu, oto ja, słaby grzesznik. Uświęcaj mnie swoją łaską i pokaż, w jaki sposób mogę przyprowadzić do Ciebie moich braci”.

Ten jest mój Syn umiłowany (Mt 3,13-17)

Napisano Autor: ks. RafałW Formacja biblijna, Komentarze biblijne

13 Wtedy przyszedł Jezus z Galilei nad Jordan do Jana, żeby przyjąć od niego chrzest. 14 Lecz Jan powstrzymywał Go, mówiąc: «To ja potrzebuję chrztu od Ciebie, a Ty przychodzisz do mnie?» 15 Jezus mu odpowiedział: «Ustąp teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe». Wtedy Mu ustąpił. 16 A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły się nad Nim niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębica i przychodzącego nad Niego. 17 A oto głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie».

Przygotowanie

  • Święto Chrztu Pańskiego wieńczy liturgiczny okres Narodzenia Pańskiego. Wejście Jezusa w wody Jordanu jest wyraźnym znakiem ostatecznego zaangażowania się Boga w naprawę sytuacji człowieka, który poprzez grzech zmierza ku śmierci. Syn Boży wybiera drogę pokory i uniżenia, która zawiedzie Go aż na krzyż. Wyciszę moje zmysły, przygotuję moje serce na słuchanie i przyjęcie Słowa.

Punkty do medytacji

  • Wtedy przyszedł Jezus z Galilei nad Jordan do Jana, żeby przyjąć od niego chrzest (w. 13) Jezus świadomie podejmuje długą podróż z Galilei nad Jordan, gdzie Jan Chrzciciel prowadzi swoja prorocką działalność. Świadczy to zarówno o Jego determinacji, jak i świadomości czasu łaski. Nie przychodzi jako sędzia czy nauczyciel, ale jako pokorny pielgrzym, pragnący włączyć się w zapoczątkowany przez Jana ruch pokutny. W ten sposób Pan wyraża swoją solidarność z grzesznikami, choć sam jest wolny od jakiegokolwiek grzechu. Wchodzi w tłum ludzi odpowiadających na Janowe wezwanie do nawrócenia, nie szukając dla siebie żadnych przywilejów ani wyróżnień. Uświadomię sobie, jak wielkim darem, również dla mnie, jest obecność Jezusa nad Jordanem. Ja także potrzebuję, by w trudnej prawdzie o moim grzechu rozbłysło światło nadziei zbawienia.
  • Lecz Jan powstrzymywał Go, mówiąc: «To ja potrzebuję chrztu od Ciebie, a Ty przychodzisz do mnie?» (w. 14) Jan Chrzciciel, będąc pod natchnieniem Ducha Świętego, natychmiast rozpoznaje duchową wyższość Jezusa i nawet próbuje Go powstrzymać. Jego opór wynika z głębokiego poczucia własnej niegodności oraz świadomości, że to raczej on potrzebuje łaski od Zbawiciela. Prorok jest zszokowany odwróceniem ról, gdzie Najświętszy prosi o obmycie grzesznego sługę. Sytuacja ta dramatycznie ukazuje paradoks Wcielenia, w którym Bóg uniża się przed człowiekiem, by go podnieść. Syn Boży uniża się, by podnieść mnie ze śmierci mojego grzechu. Zatrzymam się na chwilę nad tą prawdą. Jakie myśli i uczucia rodzą się we mnie, gdy o tym myślę?
  • Jezus mu odpowiedział: «Ustąp teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe». Wtedy Mu ustąpił (w. 15) Jezus łagodnie, lecz stanowczo przełamuje opór Jana, wskazując na miejsce tej chwili w Bożym planie. Wyrażenie „wypełnić wszystko, co sprawiedliwe” (gr. plerosai pasan) oznacza całkowite posłuszeństwo woli Boga oraz realizację prorockich zapowiedzi. Syn Boży dobrowolnie wchodzi w rolę Sługi, aby uświęcić wody chrztu dla przyszłych pokoleń chrześcijan. Nie neguje swojej wyższości, ale tłumaczy, że teraz jest czas solidarności z grzesznym ludem, a nie czas chwały. Zgoda Jana jest aktem wiary, w którym odkłada on na bok własne rozumowanie, by w pełni zaufać Słowu Pana. Czy potrafię, podobnie jak Jan Chrzciciel, w pokorze przyjmować Boże prowadzenie, zwłaszcza gdy otwiera ono przede mną szersze, do tej pory mi nie znane horyzonty wiary?
  • A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły się nad Nim niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębica i przychodzącego nad Niego (w. 16) Jezus wychodzi z wody „natychmiast” (gr. euthys), co oznacza, że w przeciwieństwie do innych osób korzystających z posługi Jana, nie miał grzechów do wyznania. Otwarcie się niebios symbolizuje koniec czasu milczenia Boga. Zstąpienie „Ducha Bożego” (gr. to pneuma tu theu) jest namaszczenia Jezusa do Jego mesjańskiej misji. Obraz „gołębicy” (gr. peristera) nawiązuje do Ducha Bożego unoszącego się nad wodami przy stworzeniu świata (por. Rdz 1,2), zwiastując nowe stworzenie w Chrystusie. Jezus przyszedł na świat, by usunąć ze mnie „starego człowieka” i stworzyć mnie na nowo. Czy jestem na to gotowy? Jakie ziemskie przywiązania nie pozwalają mi jeszcze żyć pełnią życia objawionego przez Pana?
  • A oto głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie» (w. 17) Głos z nieba należy do Boga Ojca, który publicznie i uroczyście przedstawia światu swojego Syna. Stwierdzenie „Ten jest mój Syn umiłowany” (gr. ho hyios mu ho agapetos) jest formą legitymizacji misji Jezusa i potwierdzeniem Jego bóstwa. Słowa te łączą w sobie Psalm 2 (Ps 2,7) z pieśnią o Cierpiącym Słudze z proroka Izajasza (Iz 42,1). Bóg Ojciec wyraża swoje upodobanie, czyli pełną akceptację drogi pokory i ofiary, którą Jezus wybrał wchodząc do Jordanu. Jezus z Nazaretu jest umiłowanym Synem Boga. W Nim ja także mogę doświadczyć ojcowskiej miłości Najwyższego. Co dzisiaj mogę zrobić, żeby jeszcze bardziej zjednoczyć się z Chrystusem, a tym samym wejść w głębszą komunię z Ojcem?

Modlitwa w ciągu dnia

  • „Panie Jezu, dziękuję Ci za nowe życie, które otrzymałem na chrzcie świętym. Posyłaj mi swojego Ducha, bym pomógł mi żyć łaską sakramentu i coraz bardziej stawać się w Tobie umiłowanym dzieckiem Ojca”.

Duch Pański spoczywa na Mnie (Łk 4,14-22a)

Napisano Autor: ks. RafałW Formacja biblijna, Komentarze biblijne

14 Potem powrócił Jezus mocą Ducha do Galilei, a wieść o Nim rozeszła się po całej okolicy. 15 On zaś nauczał w ich synagogach, wysławiany przez wszystkich. 16 Przyszedł również do Nazaretu, gdzie się wychował. W dzień szabatu udał się swoim zwyczajem do synagogi i powstał, aby czytać. 17 Podano Mu księgę proroka Izajasza. Rozwinąwszy księgę, znalazł miejsce, gdzie było napisane: 18 Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnymi, 19 abym obwoływał rok łaski Pana. 20 Zwinąwszy księgę, oddał słudze i usiadł; a oczy wszystkich w synagodze były w Niego utkwione. 21 Począł więc mówić do nich: «Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli». 22 A wszyscy przyświadczali Mu i dziwili się pełnym łaski słowom, które płynęły z ust Jego.

Przygotowanie

  • Synagoga w Nazarecie staje się miejscem programowego manifestu Jezusa. Skończył się czas starotestamentalnego oczekiwania. Oto na oczach mieszkańców tej niewielkiej galilejskiej miejscowości wypełniają się prorockie zapowiedzi, nadszedł czas łaski i miłosierdzia dla wszystkich ubogich, zniewolonych i przygniecionych. Duchu Święty, prowadź mnie w dzisiejszej modlitwie Słowem, przygotuj moje serce na przyjęcie Mesjasza.

Punkty do medytacji

  • Potem powrócił Jezus mocą Ducha do Galilei, a wieść o Nim rozeszła się po całej okolicy. On zaś nauczał w ich synagogach, wysławiany przez wszystkich (ww. 14-15) Powrót Jezusa do Galilei po kuszeniu na pustyni (Łk 4,1-13) nie jedynie zwykłą podróżą, lecz triumfalnym wkroczeniem w mocy Ducha Świętego. Ruch ten nie wynika z ludzkiej ambicji, ale jest bezpośrednim skutkiem prowadzenia przez Ducha, który namaścił Go podczas chrztu. Wieść o Jezusie rozchodzi się błyskawicznie, co świadczy o wielkim głodzie duchowym ówczesnego człowieka. Głównym terenem działalności Mistrza stają się synagogi, czyli religijne i społeczne serce każdej żydowskiej osady. Jezus wchodzi w istniejące struktury starotestamentalnego judaizmu, by je odnowić od wewnątrz. Czy pozwalam Duchowi Świętemu prowadzić się przez moja codzienność? Czy mam świadomość, że stan mojej wiary ma duchowy wpływ na moje otoczenie?
  • Przyszedł również do Nazaretu, gdzie się wychował. W dzień szabatu udał się swoim zwyczajem do synagogi i powstał, aby czytać (w. 16) Przybycie Jezusa do Nazaretu ma zarówno wymiar sentymentalny, jak i teologiczny. Z jednej strony jest to powrót do korzeni Jego ludzkiej tożsamości i dotychczasowego życia. Ewangelista zaznacza, że uczestnictwo w liturgii szabatowej było Jego „zwyczajem” (gr. to eiothos auto), co ukazuje Jezusa jako pobożnego Żyda, szanującego tradycję ojców. Co do wymiaru teologicznego, Łukasz pisze, że w trakcie synagogalnej liturgii Jezus „powstał, aby czytać”. Jest to moment przełomowy, w którym Syn cieśli publicznie wychodzi z roli rzemieślnika, by przyjąć rolę Nauczyciela. Uświadomię sobie, jak wielkim skarbem jest tradycji wiary przejęta od moich przodków. W jaki sposób dbam o jej zachowanie? Jak jest moja rola we wspólnocie wiary? Do czego Pan mnie powołuje?
  • Podano Mu księgę proroka Izajasza. Rozwinąwszy księgę, znalazł miejsce, gdzie było napisane (w. 17) Podanie zwoju proroka Izajasza nie było przypadkiem, gdyż była to księga najczęściej czytana w synagogach i zawierająca najwięcej proroctw mesjańskich. Fakt, że Jezus „znalazł miejsce” (gr. heuren ton topon), sugeruje suwerenny i celowy wybór konkretnego tekstu. Nie czyta On fragmentu na chybił trafił, lecz dobiera słowa, które doskonale zdefiniują Jego tożsamość i misję. Gest rozwinięcia zwoju jest symbolicznym otwarciem skarbca starotestamentalnych obietnic, które czekały na ten moment przez stulecia. Czy potrafię wskazać na fragmenty Pisma Świętego, które szczególnie opisują moją tożsamość? Czy noszę w swojej pamięci te urywki, które mnie ukształtowały duchowo?
  • Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnymi, abym obwoływał rok łaski Pana (ww. 18-19) Odczytany fragment Izajasza stanowi programowy manifest mesjański, przy pomocy którego Jezus definiuje źródło swojej mocy i cel działania. Słowa „Duch Pański spoczywa na Mnie” (gr. pneuma kyriu ep eme) potwierdzają Jego namaszczenie, to że jest Chrystusem (hebr. Meszijah, „Pomazaniec”). Jego misja jest skierowana do „ubogich” (gr. ptochois), co w sensie biblijnym oznacza ludzi pokornych (hebr. anawim), którzy swoja ufność całkowicie złożyli w Bogu. Ponadto Jezus przedstawia się jako Boski Wyzwoliciel, który przychodzi zerwać kajdany zła i przywrócić godność uciśnionym. Ogłoszenie „roku łaski” (gr. eniauton kyriu dekton) nawiązuje do starotestamentalnego prawa, które nakazywało co 50 lat darować długi i wyzwalać niewolników. Jezus przenosi tę społeczną ideę na poziom zbawienia wiecznego, inaugurując czas nieskończonego Bożego miłosierdzia. Zatrzymam się na chwilę Jezusowym manifeście. Ja też jestem Jego adresatem. W którym fragmencie proroctwa Izajasza najbardziej się odnajduję?
  • Zwinąwszy księgę, oddał słudze i usiadł; a oczy wszystkich w synagodze były w Niego utkwione (w. 20) Po odczytaniu wybranego przez siebie fragmentu Jezus z szacunkiem zwija zwój i oddaje go słudze synagogalnemu). Następnie siada, co w tradycji żydowskiej było oficjalną postawą nauczyciela przygotowującego się do wygłoszenia autorytatywnego komentarza. Ten gest oznacza, że to, co zaraz powie, będzie miało rangę oficjalnej wypowiedzi. Ewangelista plastycznie opisuje reakcję tłumu, pisząc „oczy wszystkich były w Nim utkwione”, co wyraża ogromne napięcie. To intensywne spojrzenie mieszkańców Nazaretu miesza w sobie ciekawość, dumę z rodaka, ale i pewną roszczeniowość. Czy pielęgnuje w sobie głód Słowa? Co mogę zrobić, by moje spotkania ze Słowem były jeszcze bardziej owocne?
  • Począł więc mówić do nich: «Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli» (w. 21) Jezus wypowiada najkrótszą, a zarazem najbardziej wstrząsają homilię, spośród zapisanych na kartach Ewangelii. Słowo „Dziś” (gr. semeron) oznacza, że czas oczekiwania na Mesjasza definitywnie się zakończył i nastała nowa era w historii zbawienia. Jezus nie mówi już więcej o proroctwach w czasie przyszłym, lecz utożsamia się z ich wypełnieniem tu i teraz, na oczach świadków zgromadzonych w nazareńskiej synagodze. Wyrażenie „spełniły się te słowa” oznacza, że tekst Izajasza ożył i stał się Osobą siedzącą przed nimi. Jezus stawia siebie w centrum Pisma Świętego, pokazując, że to On jest kluczem do zrozumienia wszystkich obietnic Boga. Starotestamentalne proroctwa wypełniają się także w moim życiu. Jest tak za każdym razem, gdy w jego centrum umieszczam Chrystusa. Kim Jezus dzisiaj jest dla mnie? Za co szczególnie chciałbym Mu podziękować?

Modlitwa w ciągu dnia

  • „Panie Jezu, napełniony Duchem Świętym Mesjaszu, bądź Panem mojego życia, Tobie oddaje moją codzienność. Ogłaszaj nad nią rok łaski Pana”.

A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas (J 1,1-18)

Napisano Autor: ks. RafałW Formacja biblijna, Komentarze biblijne

1 Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. 2 Ono było na początku u Boga. 3 Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, [z tego], co się stało. 4 W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, 5 a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła. 6 Pojawił się człowiek posłany przez Boga – Jan mu było na imię. 7 Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. 8 Nie był on światłością, lecz [został posłany], aby zaświadczyć o światłości. 9 Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi. 10 Na świecie było [Słowo], a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. 11 Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. 12 Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego – 13 którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili. 14 A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy. 15 Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: «Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie». 16 Z Jego pełności wszyscy otrzymaliśmy — łaskę po łasce. 17 Podczas gdy Prawo zostało dane za pośrednictwem Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. 18 Boga nikt nigdy nie widział; ten Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, [o Nim] pouczył.

Przygotowanie

  • Janowy Prolog nie jest jedynie hymnem na cześć Jezusa Chrystusa – odwiecznego Słowa, lecz stanowi także wyznanie wiary pierwotnego Kościoła, jest swoistą Dobrą Nowiną w pigułce. Rozważając Jego treść w okresie Bożego Narodzenia, mamy niezwykłą możliwość głębszego zrozumienia misterium Wcielenia oraz odpowiedzenia na wielki dar, jakim jest wcielona obecność Syna Bożego. Duchu Święty, uzdalniaj mnie do przyjęcia światła zawartego w dzisiejszym Słowie.

Punkty do medytacji

  • Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo (w. 1) Jan rozpoczyna swoją Ewangelię od nawiązania do pierwszych słów Księgi Rodzaju („Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię…”, Rdz 1,1), przenosząc nas w ten sposób poza ramy stworzenia i czasu. Wyrażenie „Słowo” (gr. logos) nie odnosi się tutaj jedynie dźwięku czy idei, lecz do odrębnej Osoby, która istnieje wiecznie. Ewangelista podkreśla fundamentalną relację Słowa. Otóż było Ono „u Boga” (gr. en pros ton theon), co wskazuje jednocześnie na Jego intymną więź oraz odrębność wobec Ojca. Stwierdzenie „Bogiem było Słowo” (gr. theos en ho logos) stanowi fundament wiary w bóstwo Chrystusa. Można powiedzieć, że te słowa ustawiają perspektywę całej Janowej Ewangelii: historia Jezusa z Nazaretu to historia Boga wkraczającego w ludzki czas. Jakie myśli i uczucia rodzą się w mnie, gdy uświadamiam sobie, że istnienie całej otaczającej mnie rzeczywistości, włącznie z moim istnieniem, poprzedza doskonałe istnienie Boga?
  • W Nim było życie, a życie było światłością ludzi (w. 4) Ewangelista przechodzi od fizycznego aktu stworzenia (w. 3) do rzeczywistości duchowej, wprowadzając pojęcia „życia” (gr. dzoe) i „światłości” (gr. fos). Życie będące w Słowie to pełnia boskiej, niezniszczalnej witalności. Ponadto to życie ma naturę objawiającą – staje się światłem, które nadaje sens ludzkiemu losowi i pozwala poznawać prawdę. Bez tego światła człowiek nie jest w stanie zrozumieć celu swojego istnienia i błądzi w ciemnościach ignorancji. Słowo jest więc źródłem zarówno istnienia bytu, jak i jego rozumienia. W Nim człowiek odnajduje odpowiedź na pytanie, kim jest i dokąd zmierza. Czy wierzę, że całe moje życie swoje ostateczne uzasadnienie znajduje w Chrystusie?
  • a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła (w. 5) Jan wprowadza motyw dramatycznego konfliktu między światłem a ciemnością, który będzie przewijał się przez całą jego Ewangelię. Czasownik „świeci” (gr. fainei) użyty w czasie teraźniejszym wskazuje na ciągłe, nieustanne działanie światła, które trwa mimo oporu świata. Natomiast „ciemność” (gr. skotia) symbolizuje sferę zła, grzechu i buntu przeciwko Bogu. Ciemność nie zrozumiała światła, ale też nie zdołała go pokonać. Jest to zapowiedź ostatecznego triumfu Chrystusa nad mocami zła. Czy noszę w swoim sercu światło Chrystusa? W jaki sposób mogę je podtrzymywać?
  • Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi (w. 9) Słowo „prawdziwa” (gr. alethinon) oznacza tutaj światłość oryginalną, pierwotną i niezawodną, w odróżnieniu od będących jedynie jej odbiciem świateł proroków. Światłość prawdziwa oświeca każdego człowieka, co podkreśla, że Bóg każdemu człowiekowi daje szansę poznania Go (np. przez głos sumienie czy piękno i harmonię stworzenie). Ewangelista przygotowuje w tym wersecie scenę dla tajemnicy Wcielenia. Chrystus nie jest lokalnym bóstwem żydowskim, ale kosmicznym światłem dla całej ludzkości. Jego przyjście jest momentem ostatecznej weryfikacji postaw wszystkich ludzi. Nikt nie jest wyłączony z zasięgu oddziaływania tego Jego boskiego promieniowania. Czy potrafię zachwycać się pięknem stworzenia i dostrzec w nim odbicie blasku Stwórcy?
  • Na świecie było [Słowo], a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał (w. 10) Mamy tu do czynienia z bolesnym paradoksem: Stwórca przychodzi do swojego dzieła, a dzieło Go ignoruje. „Świat” (gr. ho kosmos) w terminologii Janowej oznacza ludzkość zbuntowaną przeciwko Bogu, zaślepioną grzechem. Fakt, że świat stał się przez Słowo, czyni to niepoznanie jeszcze bardziej nienaturalnym i tragicznym. Stworzenie nie rozpoznało swojego Autora, a grzech zerwał więź z Nim je łączącą. Ewangelista oskarża ludzką ignorancję, która nie jest niewinna, lecz zawiniona. Do kogo dzisiaj mi bliżej, do dzieci Światłości czy do dzieci świata?
  • Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli (w. 11) W tym miejscu Jan zawęża perspektywę z całego świata do narodu wybranego – Izraela, nazwanego „własnością Słowa”. Odrzucenie Słowa przez własny lud, przez wieki przygotowywany na Jego przyjście, jest szczytem dramatu historii zbawienia. Przymierze, Prawo i Prorocy powinni byli doprowadzić Żydów do akceptacji Mesjasza. Stało się jednak inaczej. Wyrażenie „nie przyjęli” (gr. u parelabon) oznacza aktywną odmowę gościny i zamknięcie serca przed Bogiem. Te tragiczne nieporozumienie pokazuje, jak wielką i przerażającą wolność posiada człowiek. Bóg przychodzi do „swoich” jak do domu, a zastaje drzwi zamknięte od środka. Jak korzystam z mojej wolności? Czy potrafię podporządkować ją większym wartościom, jak miłość i prawda objawiona przez Chrystusa?
  • Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego (w. 12) W mroku odrzucenia pojawia się jasny promień nadziei dla „reszty”, która otworzyła się na Słowo. Przyjęcie Jezusa jest tożsame z wiarą w Jego imię, czyli uznaniem Jego osoby i misji. Owocem tej wiary jest „moc” (gr. exousia), czyli przywilej stania się dzieckiem Boga. Synostwo Boże nie jest stanem naturalnym człowieka, lecz darem łaski, który oczekuje na przyjęcie. Jest ono duchową rewolucją, która zmienia nasz ontologiczny status z bycia jedynie stworzeniem na bycie dzieckiem. Jak na co dzień przeżywam moje dziecięctwo Boże? Czy stanowi ono fundament mojej tożsamości?
  • A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy (w. 14) Dochodzimy do punktu kulminacyjnego Prologu: odwieczny Bóg przyjmuje kruche, ludzkie ciało (gr. sarx). Czasownik „zamieszkało” (gr. eskenosen) dosłownie oznacza „rozbiło namiot” (nawiązanie do Namiotu Spotkania na pustyni), co sugeruje, że ciało Jezusa jest nowym sanktuarium, przestrzenią obecności Boga. Apostołowie, w tym Jan, stali się naocznymi świadkami tej chwały, widocznej w znakach, a zwłaszcza w Przemienieniu i Zmartwychwstaniu. Tytuł „Jednorodzony” (gr. monogenus) podkreśla unikalną, niepowtarzalną relację Syna z Ojcem. Jezus przynosi „łaskę i prawdę” – nową jakość, która zastępuje i przewyższa dawne Prawo. Wcielenie sprawia, że Bóg staje się dostępny, dotykalny i bliski jak nigdy dotąd. Zatrzymam się na chwilę nad prawdą o obecności Boga w moim życiu. Spróbuję znaleźć w niej motywację i siłę do codziennych zmagań.

Modlitwa w ciągu dnia

  • Będę powtarzał: „Panie Jezu, odwieczne Słowo będące u Boga, rozbij namiot w moim życiu, oświetlaj mroki zalegające w moim wnętrzu”.