I powstał w tłumie rozłam z Jego powodu (J 7,40-53)

Sobota IV Tygodnia Wielkiego Postu

J 7,40-53

40 A wśród słuchających Go tłumów odezwały się głosy: «Ten prawdziwie jest prorokiem». 41 Inni mówili: «To jest Mesjasz». «Ale — mówili drudzy — czyż Mesjasz przyjdzie z Galilei? 42 Czyż Pismo nie mówi, że Mesjasz będzie pochodził z potomstwa Dawidowego i z miasteczka Betlejem, skąd był Dawid?» 43 I powstał w tłumie rozłam z Jego powodu. 44 Niektórzy chcieli Go nawet pojmać, lecz nikt nie podniósł na Niego ręki. 45 Wrócili więc strażnicy do arcykapłanów i faryzeuszów, a ci rzekli do nich: «Czemu go nie pojmaliście?» 46 Strażnicy odpowiedzieli: «Nigdy jeszcze nikt tak nie przemawiał jak ten człowiek». 47 Odpowiedzieli im faryzeusze: «Czyż i wy daliście się zwieść? 48 Czy ktoś ze zwierzchników lub faryzeuszów uwierzył w niego? 49 A ten tłum, który nie zna Prawa, jest przeklęty». 50 Odezwał się do nich jeden spośród nich, Nikodem, ten, który przedtem przyszedł do Niego: 51 «Czy Prawo nasze potępia człowieka, zanim go wpierw nie przesłucha i zbada, co on czyni?» 52 Odpowiedzieli mu: «Czy i ty jesteś z Galilei? Zbadaj i zobacz, że żaden prorok nie powstaje z Galilei». 53 I rozeszli się — każdy do swego domu.

Przygotowanie

  • Pobyt Jezusa w Jerozolimie w czasie Święta Namiotów prowokuje ożywione dyskusje dotyczące Jego tożsamości. Pośród zgromadzonych w świątyni pojawiają się różne opinie: prorok, Mesjasz, bluźnierca… Zanim rozpocznę dzisiejszą modlitwę Słowem, wzbudzę w sobie pragnienie spotkania Jezusa takim, jakim jest naprawdę – Synem Bożym i Mesjaszem, który przyszedł na świat, by wyzwolić go z niewoli zła.

Punkty do medytacji

  • A wśród słuchających Go tłumów odezwały się głosy: «Ten prawdziwie jest prorokiem». Inni mówili: «To jest Mesjasz» (ww. 40-41) Opinie na temat Jezusa pośród Żydów przybyłych do Jerozolimy na Święto Namiotów są podzielone. Jego dotychczasowe czyny i słowa, inspirują niektórych do uznania Go za proroka, czyli człowieka wybranego przez Boga, by przemawiać w Jego imieniu. Inni idą jeszcze dalej i dostrzegają w Nim Mesjasza, a więc nowego króla z rodu Dawida. Także dzisiaj Jezus jest postrzegany na różne sposoby: Mędrzec, Rewolucjonista, Uzdrowiciel, Zbawiciel, Syn Boży… Litanię tytułów można by pewnie mnożyć bez końca. Odłożę na chwilę katechizmowe definicje na bok i wejrzę w moje serce: za kogo ja dzisiaj uważam Jezusa?
  • Ale – mówili drudzy – czyż Mesjasz przyjdzie z Galilei? Czyż Pismo nie mówi, że Mesjasz będzie pochodził z potomstwa Dawidowego i z miasteczka Betlejem, skąd był Dawid? (ww. 41-42) Stary Testament rzeczywiście podaje, że Mesjasz jako potomek Dawida będzie pochodził z Betlejem. Prorok Natan zapowiedział Dawidowi, że jeden z jego potomków zbuduje dom imieniu Bożemu, zaś sam Bóg utwierdzi Jego królestwo (por. 2 Sm 7,12-14). Natomiast prorok Micheasz wysławia Betlejem, z którego ma wyjść władca, który nie tylko będzie panował nad Izraelem, lecz jego panowanie rozciągnięte zostanie aż po krańce ziemi (por. Mi 5,1-5). Zarzut przeciwników uznania Jezusa za Mesjasza, jest chybiony. Jak podają inne fragmenty Nowego Testamentu, Pan poprzez uznanie Go za syna przez Józefa (por. Mt 1,20-24) oraz narodziny w Betlejem (por. 2,1) spełnia „wymogi” starotestamentalnych zapowiedzi mesjańskich. Przeciwnicy Jezusa wykazują się zatem swoją ignorancją. A ja, na czym opieram moją opinię o Jezusie? Czy czytam i rozważam zarówno Stary jak i Nowy Testament, by lepiej poznać Jego samego i dokonane przez Niego dzieło zbawienia?
  • Odpowiedzieli im faryzeusze: «Czyż i wy daliście się zwieść? Czy ktoś ze zwierzchników lub faryzeuszów uwierzył w niego? A ten tłum, który nie zna Prawa, jest przeklęty» (ww. 47-49) Strażnicy świątynni wysłani przez arcykapłanów i faryzeuszy, by aresztować Jezusa (por. J 7,32), wracają bez Niego do swoich przełożonych (ww. 45-47). Fakt ten spotyka się z ostrą reakcją faryzeuszy, którzy zarzucają im, że dali się zwieźć, a ci z tłumu, którzy w Niego uwierzyli nie tylko nie znają Prawa, ale i są wręcz przeklęci (gr. eparatos). Prawda jednak jest taka, że znawcy Prawa i duchowi przywódcy Izraela, nie rozpoznają czasu wypełnienia się proroctw, podczas gdy zwykli Izraelici wręcz przeciwnie, coraz bardziej zaczynają zwracać się w stronę Jezusa. Za czyją wiarę jestem odpowiedzialny? Czy opowiadając o Jezusie innym (dzieciom, wnukom, chrześniakom itd.) zachowuję pokorę i uniżenie wobec przekazywanego Misterium?
  • Czy Prawo nasze potępia człowieka, zanim go wpierw nie przesłucha i zbada, co on czyni? (w. 51) Nikodem, który wcześniej odbył z Jezusem nocną rozmowę (por. 3,1-20) ma szerszy pogląd na Jego osobę. Dlatego odwołuje się do procedury sądowej nakazanej w Torze, według której, zanim kogoś się skaże, należy przeprowadzić dochodzenie (por. Pwt 19,15-19). Pytanie Nikodema niesie w sobie pewną ironię – ci, którzy przed chwilą zarzucali tłumowi, że nie zna Prawa, sami wykazują się ignorancją wobec jego przepisów. Za chwilę również powołają się na fałszywe przekonanie, że żaden prorok nie pochodził z Galilei (w. 52), co też okaże się nieprawdą, gdyż z Galilei pochodził prorok Jonasz (por. 2 Krl 14,25). Po raz kolejny daje o sobie znać pycha religijnych przywódców Izraela. Kto jest moim Nikodemem? Czy potrafię przyjąć uwagi tych, których daje mi Bóg, by wyprowadzić mnie z błędnych postaw czy oczekiwań?

W ciągu dnia

  • „Panie Jezu, wierzę, że Ty jesteś Synem Bożym, Ty jesteś Mesjaszem przynoszącym światu zbawienie. Pomóż mi odkrywać Twoją zbawczą obecność w moim życiu”.

Najmniejszy w królestwie Bożym większy jest niż on (Łk 7,24-30)

Czwartek III Tygodnia Adwentu

Łk 7,24-30

24 Gdy wysłannicy Jana odeszli, Jezus zaczął mówić do tłumów o Janie: «Coście wyszli zobaczyć na pustyni? Trzcinę kołyszącą się na wietrze? 25 Ale coście wyszli zobaczyć? Człowieka w miękkie szaty ubranego? Oto w pałacach królewskich przebywają ci, którzy noszą okazałe stroje i żyją w zbytkach. 26 Ale coście wyszli zobaczyć? Proroka? Tak, mówię wam, nawet więcej niż proroka. 27 On jest tym, o którym napisano: Oto posyłam mego wysłańca przed Tobą, aby przygotował Ci drogę. 28 Powiadam wam bowiem: Między narodzonymi z niewiast nie ma większego od Jana. Lecz najmniejszy w królestwie Bożym większy jest niż on». 29 I cały lud, który Go słuchał, a nawet celnicy przyznawali słuszność Bogu, przyjmując chrzest Janowy. 30 Faryzeusze zaś i uczeni w Prawie udaremnili zamiar Boży względem siebie, nie przyjmując chrztu od niego.

Przygotowanie

  • Odpowiedziawszy na pytanie zadane przez uczniów Jana Chrzciciela (por. wczorajsza Ewangelia – Łk 7,18b-23), Jezus zatrzymuje się jeszcze na chwilę nad tożsamością Proroka znad Jordanu. Wskazuje na jego wielkość, by ostatecznie zapowiedzieć nowość życia, której mogą doświadczyć ci, którzy poprzez wiarę stają się częścią królestwa Bożego. Duchu Święty, otwieraj przede mną skarbiec dzisiejszego Słowa!

Punkty do medytacji

  • Gdy wysłannicy Jana odeszli, Jezus zaczął mówić do tłumów o Janie: «Coście wyszli zobaczyć na pustyni? Trzcinę kołyszącą się na wietrze? (w. 24) Wczoraj modliliśmy się fragmentem Ewangelii Łukasza, w którym uwięziony Jan Chrzciciel przez swoich uczniów zadał Jezusowi pytanie, czy to właśnie On jest Mesjaszem, na którego czeka lud Izraela. Odpowiadając Pan potwierdził swoją mesjańską tożsamość, podkreślając, że do jej istoty należy wypełnienie starotestamentalnych proroctw, w których Boży Pomazaniec z czułości i troską pochyla się nad cierpiącym człowiekiem (por. Łk 7,18b-23). Dzisiaj czytamy dalszą część Jezusowej wypowiedzi, w której na pierwszy plan wysuwa się tożsamość Proroka znad Jordanu. Ważnym jej elementem są trzy pytania retoryczne, które Pan zadaje otaczającemu Go tłumowi. W pierwszym pytaniu pojawia się motyw „trzciny kołyszącej się na wietrze”. Również w dzisiejszej mowie potocznej obraz ten oznacza kogoś, kto łatwo zmienia zdanie, dopasowuje się do panujących trendów, uprawia życiowy konformizm. Jan z odwagą głosił zlecone mu przez Boga wezwanie do nawrócenia, nawet wobec wielkich ówczesnego świata (patrz casus Heroda i jego konkubiny), nie zwracając uwagi na cenę, jaką za to przyjdzie mu zapłacić. Czy potrafię podobnie jak Jan bronić wartości ukazanych przez Boga? Czy idąc drogą adwentowego nawrócenia, pomagam innym w pracy nad sobą?
  • Ale coście wyszli zobaczyć? Człowieka w miękkie szaty ubranego? Oto w pałacach królewskich przebywają ci, którzy noszą okazałe stroje i żyją w zbytkach (w. 25) Miękkie i bogate stroje oraz życie w okazałych pałacach charakteryzowały ówczesne elity żydowskie, zarówno polityczne jak i religijne. Morderca Jana, Herod Antypas, założył nad Jeziorem Galilejskim nowa stolicę swojej tetrarchii, którą na cześć rzymskiego cesarza Tyberiusza nazywał „Tyberiadą”. W mieście tym wybudował dla siebie okazały pałac. Jan zaś w opisach ewangelicznych przedstawiany jest jako spadkobierca wielkich starotestamentalnych proroków, którzy przebywali z dala od blichtru tego świata, prowadząc życie surowe i sprzyjające modlitwie oraz duchowemu rozwojowi (por. 7,33; Mk 1,6). Z czym na co dzień wiążę poczucie szczęścia? Czy upatruję je w dobrach tego świata, czy wzorem Jana idę drogą ascezy, w ciszy i odosobnieniu szukając szczęścia w Bogu?
  • Ale coście wyszli zobaczyć? Proroka? Tak, mówię wam, nawet więcej niż proroka. On jest tym, o którym napisano: Oto posyłam mego wysłańca przed Tobą, aby przygotował Ci drogę (ww. 26-27) Ostatnie pytanie retoryczne dotyczy prorockiej misji Jana Chrzciciela. W biblijnej historii zbawienia pojawia się wiele postaci, które zostają wybrane przez Boga, by w mocy Ducha głosić potrzebę nawrócenia, interpretować konkretne wydarzenia i zapowiadać czas ostatecznego zbawienia. Jan jako ostatni starotestamentalny prorok bezpośrednio wskazuje na przychodzącego Zbawiciela i w ten sposób sam jest wypełnieniem Malachiaszowego proroctwa o posłańcu przygotowującym drogę Panu (por. Ml 3,23). Czy w mijającym Adwencie stałem się dla kogoś świadkiem przychodzącego Chrystusa? Czy jestem autentyczny w wyznawaniu wiary?
  • Powiadam wam bowiem: Między narodzonymi z niewiast nie ma większego od Jana. Lecz najmniejszy w królestwie Bożym większy jest niż on (w. 28) Opierając się na wyjątkowym statusie Proroka znad Jordanu, Jezus ukazuje wielkość tych, którzy poprzez wiarę w Niego stają się obywatelami królestwa Bożego. Wierząc w Chrystusa, poddając się mocy Jego słowa i łasce sakramentów oraz świadomie przeżywając swoje miejsce we wspólnocie Kościoła, możemy stopniowo doświadczyć nowego życia, które swoją jakością nie mieście się już w realiach tego świata. Prawdą jest, że cała rzeczywistość zostanie odnowiona przez powracając w chwale Chrystusa, jednakże już teraz wiara pozwala nam zasmakować owej nowości. Czy pozwalam, by Jezus słowem i łaską stwarzał mnie na nowo? Wzbudzę w sobie dziękczynienie za Adwent i duchowe dary łaski, których w tym czasie mogłem doświadczyć.

Modlitwa w ciągu dnia

  • „Jezu Chryste, zapowiadany przez proroków Zbawicielu świata, poddaje moje życie światłu Twojego słowa i mocy Twojej miłości”.

Jan będzie mu na imię

Młody św. Jan z Barankiem, Bartolomé Esteban Murillo (The National Gallery, Londyn)

24 czerwca, Uroczystość Narodzin św. Jana Chrzciciela

Łk 1,57-66.80

57 Dla Elżbiety zaś nadszedł czas rozwiązania i urodziła syna. 58 Gdy jej sąsiedzi i krewni usłyszeli, że Pan okazał jej tak wielkie miłosierdzie, cieszyli się z nią razem. 59 Ósmego dnia przyszli, aby obrzezać dziecię, i chcieli mu dać imię ojca jego, Zachariasza. 60 Ale matka jego odpowiedziała: «Nie, natomiast ma otrzymać imię Jan». 61 Odrzekli jej: «Nie ma nikogo w twoim rodzie, kto by nosił to imię». 62 Pytali więc na migi jego ojca, jak by chciał go nazwać. 63 On zażądał tabliczki i napisał: «Jan będzie mu na imię». I zdumieli się wszyscy. 64 A natychmiast otworzyły się jego usta i rozwiązał się jego język, i mówił, błogosławiąc Boga. 65 Wtedy strach padł na wszystkich ich sąsiadów. W całej górskiej krainie Judei rozpowiadano o tym wszystkim, co się zdarzyło. 66 A wszyscy, którzy o tym słyszeli, brali to sobie do serca i pytali: «Kimże będzie to dziecię?» Bo istotnie ręka Pańska była z nim (…) 80 Chłopiec zaś wzrastał i umacniał się na duchu, a żył na pustkowiu aż do dnia ukazania się przed Izraelem.

Łukasz Ewangelista jako jedyny spośród nowotestamentalnych autorów opowiada o przyjściu na świat Jana Chrzciciela. Jego relacja o tym wydarzeniu stanowi część tzw. Ewangelii Dzieciństwa (Łk 1,5-2,52; por. Mt 1-2), którą tworzy sekwencja równoległych do siebie perykop opisujących okoliczności przyjścia na świat Jezusa i Jana: dwa opisy zwiastowania (1,5-25; 1,26-38), hymny Maryi – Magnificat (1,46-55) i hymn Zachariasza – Benedictus (1,68-79), dwa opisy narodzin (1,57-58; 2,1-7), dwa opisy obrzezania (1,59-66; 2,21) itd.

Za uwypuklonym w ten sposób paralelizmem między Jezusem a Janem stoi wyraźna intencja Ewangelisty, by ukazać Syna Bożego jako wypełnienie starotestamentalnych proroctw, zaś syna Zachariasza i Elżbiety jako łącznika między epoką Bożej obietnicy zbawienia a epoką jej realizacji. Jak sam Jezus powie w dalszej części Ewangelii: „Aż do Jana sięgało Prawo i Prorocy; odtąd głosi się Dobrą Nowinę o królestwie Bożym” (16,16).

Janowa funkcja prekursora i łącznika jest bardzo dobrze widoczna w dzisiejszym tekście. Jego narodzenie pokazuje, że Bóg jest wierny swym obietnicom oraz że jest Panem życia (por. 1,13). Zachariasz i Elżbieta stoją na końcu dość długiej linii starotestamentalnych postaci, które nie mogąc mieć dzieci, dzięki Bożej interwencji doczekały się potomstwa (np. Abraham i Sara, Izaak i Rebeka, Elkana i Anna). Ich syn, owoc miłości małżonków i spełnienie Bożej zapowiedzi, gdy dorośnie, swoją prorocką działalnością poprzedzi Tego, który narodził się z Dziewicy, na którą zstąpił Duch Święty (por. 1,35).

Po ośmiu dniach, gdy należało dokonać obrzezania i nadać imię (por. Rdz 17,12), Zachariasz odchodzi od zwyczaju nazwania dziecka imieniem ojca i upiera się, by nazwać syna „Jan”, tak jak wcześniej zapowiedział anioł (por. 1,59-63). W ten symboliczny sposób zostaje podkreślona nowość zbliżającego się czasu. Bóg, który do tej pory był przede wszystkim widziany jako wierny Przymierzu (hebr. Zekharyahu – „Jahwe pamięta”) w osobie swojego Syna objawi swoje oblicze pełne miłosiernej miłości (hebr. Johanan – „Jahwe jest łaskawy”).

Posłuszeństwo Bożej woli wyrażonej przez anioła zaowocowało rozwiązaniem języka Zachariasza, który natychmiast zaczął uwielbiać Boga za Jego dzieła (por. 1,64.67-79). Widząc to, sąsiedzi, którzy najpierw dziwili się decyzji rodziców, zaczęli się bać: „Wtedy strach padł na wszystkich ich sąsiadów” (1,65). Rozpoznali, że właśnie są świadkami Bożego działania oraz że „ręka Pańska”, czyli moc Boga objawiła się nad Janem, podobnie jak w dawnych czasach nad prorokiem Eliaszem (por. 1,17; 1 Krl 18,46).

„Chłopiec zaś wzrastał i umacniał się na duchu” (1,80), podobnie jak starotestamentalny Samson (por. Sdz 13,24-25). Wzorem wielkich proroków przebywał na pustyni, gdzie przygotowywał się do wypełnienia misji nadanej mu przez Boga.

Z jaka postacią z biblijnej historii zbawienia w chwili obecnej najbardziej się identyfikuję? Czy potrafię wskazać na wydarzenia z mojego życia, które podkreślają prawdę zawartą w imieniu Chrzciciela, że „Jahwe jest łaskawy”?