To wam powiedziałem, abyście pokój we Mnie mieli (J 16,29-33)

Przygotowanie

  • Chociaż uczniowie w Wieczerniku wyznają wiarę w boskie pochodzenie Jezusa, ich postawa jest jeszcze niedojrzała. W obliczu zbliżającej się Męki wszyscy Go opuszczą. Jednak mimo osamotnienia ze strony ludzi, Chrystus nie będzie sam, ponieważ nieustannie trwa w doskonałej komunii z Bogiem Ojcem. Wzbudzę w sobie pragnienie wsłuchania się w słowa Pana, pozwolę, by Duch Święty ukazał mi ich bogactwo.

Punkty do medytacji

  • Rzekli uczniowie Jego: «Oto teraz mówisz otwarcie i nie opowiadasz żadnej przypowieści (w. 29) Wypowiadając powyższe słowa, uczniowie Jezusa odnoszą się do wcześniejszej Jego wypowiedzi: „Nadchodzi godzina, kiedy już nie będę wam mówił w przypowieściach, ale całkiem otwarcie oznajmię wam o Ojcu” (J 16,25). Wygląda jednak na to, że nie do końca zrozumieli jej sens. Używając wyrażeń „w przypowieściach” (gr. en paroimiais) i „całkiem otwarcie” (gr. parresia), Pan odniósł się do dwóch sposobów nauczania. Przed Męką nauczał uczniów za pomocą „przypowieści”, co w Ewangelii Jana oznacza nie tylko krótkie opowiadania obrazujące przekazywaną prawdę, lecz również symboliczny język, z trudem pojmowany przez słuchaczy. Zbliżające się wydarzenia paschalne zainicjują nowy sposób nauczania. Dostęp do Boga, jaki będzie owocem śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, spowoduje, że Jezusowa nauka zostanie odciśnięta w sercach uczniów, jak to już sześć wieków wcześniej zapowiedział Jeremiasz: „Umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa i wypiszę na ich sercach. Będę im Bogiem, oni zaś będą Mi ludem” (Jr 31,33). Szczególną rolę w tym procesie odegra Duch Święty, posłany przez Ojca i zmartwychwstałego Syna: „Gdy zaś przyjdzie On, Duch Prawdy, doprowadzi was do całej prawdy. Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie wszystko, cokolwiek usłyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe” (J 16,13). Co ze słów Jezusa do tej pory na stałe odcisnęło się w moim sercu? Czy mam świadomość, że codzienna otwartość na Ducha Świętego nie jest jedynie propozycją dla „szczególnie gorliwych”, lecz fundamentalną cechą chrześcijańskiego życia?
  • Teraz wiemy, że wszystko wiesz i nie potrzeba, aby Cię kto pytał. Dlatego wierzymy, że od Boga wyszedłeś» (w. 30) Chwilę wcześniej Jezus powiedział: „Wyszedłem od Ojca i przyszedłem na świat; znowu opuszczam świat i idę do Ojca” (16,28). Uczniowie swoim wyznaniem chcą potwierdzić wiarę w boskie pochodzenia Pana. Jest to jednak wiara bardzo delikatna, co zresztą za chwilę podkreśli sam Jezus. W swojej argumentacji uczniowie odwołują się wiedzy – „wszystko wiesz” (gr. oidas panta) i autorytetu Jezusa – „i nie potrzeba, aby Cię kto pytał” (gr. u chreian echeis hina tis se erota). Tymczasem probierzem dojrzałej wiary jest przede wszystkim zgoda na Boży plan wobec człowieka. Jak to zaakcentowaliśmy komentując poprzedni werset, autentyczne zrozumienie Jezusowego nauczania i przyzwolenie na jego wypełnienie będą opierać się na więzi łączącej Zmartwychwstałego z uczniami, a ich gwarantem będzie Duch Święty. Jak bym dzisiaj opisał więź łączącą mnie z Jezusem? Czy wykracza ona poza podziw dla Jego mądrości i boskiej mocy? Na ile pozwalam, by Jego słowa wypełniały się w moim życiu?
  • Odpowiedział im Jezus: «Teraz wierzycie? Oto nadchodzi godzina, a nawet już nadeszła, że się rozproszycie – każdy w swoją stronę, a Mnie zostawicie samego (ww. 31-32) Niedoskonała wiara uczniów w Jezusa, oparta jedynie na podziwie dla Jego osoby, całkiem niedługo będzie poważnie wypróbowana. Pod Jego krzyżem będzie obecny jedynie umiłowany uczeń (20,26-27), pozostali zaś rozpierzchną się, każdy w swoja stronę. Mimo że Pan wcześniej kilkukrotnie zapowiadał swoją mękę (3,14-15; 8,28; 12,23), uczniowie do końca nie będą dopuszczać do siebie tej możliwości, a kiedy ostatecznie do tego dojdzie, opuszczą Go. Zapowiadając ten moment w Ewangelii Marka Jezus posługuje się cytatem z Zachariasza: „Wszyscy zwątpicie [we Mnie]. Jest bowiem napisane: Uderzę Pasterza, a rozproszą się owce” (Mk 14,27; por. Za 13,7). Powodem zwątpienia uczniów będzie błędne wyobrażenie odnośnie do osoby i misji Jezusa. Na czym opieram moje poznanie Chrystusa? Czy przyjmuje Go w moim życiu takim, jakim objawia się na kartach Ewangelii? Czy unikam pokusy nakładania na Niego kalki moich oczekiwań i pragnień?
  • Ale Ja nie jestem sam, bo Ojciec jest ze Mną (w. 32) Pozostawiony przez najbliższych uczniów, Jezus w czasie męki nie będzie sam. Łącząca Go z Ojcem komunia nie zostanie ani na chwilę zagrożona, gdyż wchodząc w wydarzenia paschalne Pan okaże absolutne posłuszeństwo wobec woli Ojca: „Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że JA JESTEM i że Ja nic sam z siebie nie czynię, ale że mówię to, czego Mnie Ojciec nauczył. A Ten, który Mnie posłał, jest ze Mną; nie pozostawił Mnie samego, bo Ja zawsze czynię to, co się Jemu podoba” (8,28-29). Zatrzymam się na chwilę nad prawdą o jedności między Jezusem a Bogiem Ojcem. Uświadomię sobie, że ja także mogę jej doświadczać, jeśli tylko będę trwał w Panu, wypełniając Jego słowa i otwierając się na dar Ducha Świętego. Będąc uczniem Chrystusa nigdy nie doznam samotności.
  • To wam powiedziałem, abyście pokój we Mnie mieli. Na świecie doznacie ucisku, ale odwagi! Ja zwyciężyłem świat» (w. 33) Także w trakcie Ostatniej Wieczerzy Jezus kilkukrotnie mówił uczniom o mających nadejść trudnych wydarzeniach, aby zawczasu ich na nie przygotować (13,19; 14,29; 16,1-4). Po swoim zmartwychwstaniu jako „Baranek Boży, który gładzi grzech świata” (1,29), przekaże im posłanie, które sam wcześniej otrzymał od Ojca: „Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam” (20,21). Wypełniając zleconą im misję, uczniowie, podobnie jak ich Mistrz, wielokrotnie spotkają się z wrogością i odrzuceniem ze strony świata. Jednakże dzięki asystencji Ducha Świętego, światło miłości Ojca objawionej w Synu, nigdy w nich nie zagaśnie. Napełniając serca uczniów stale będzie rozpraszać ciemności ziemskiej rzeczywistości. Jan napisze później w jednym ze swoich listów: „Wszystko bowiem, co z Boga zrodzone, zwycięża świat; tym właśnie zwycięstwem, które zwyciężyło świat, jest nasza wiara” (1 J 5,4). Jakie myśli i uczucia pojawiają się we mnie, gdy doświadczam odrzucenia ze względu na moją wiarę? Czy potrafię tego rodzaju momenty przeżywać w jedności z Chrystusem?

W ciągu dnia

  • Będę powtarzał: „Panie Jezu, umacniaj moją więź z Tobą, posyłaj mi swojego Ducha, bym do końca wyrwał przy Twoim słowie”.

Jeżeli Mnie prześladowali, to i was będą prześladować (J 15,18-21)

Przygotowanie

  • W kolejnym fragmencie tzw. Mowy Pożegnalnej (J 14-17) Jezus przygotowuje uczniów zgromadzonych wokół Niego w Wieczerniku na trudy głoszenia Dobrej Nowiny. Posyłając ich do świata, Pan nie ukrywa, że podobnie jak to było z Nim samym, także oni będą spotykać się z odrzuceniem, a nawet nienawiścią. Duchu Święty pomóż mi otworzyć się na dzisiejsze Słowo.

Punkty do medytacji

  • Jeżeli was świat nienawidzi, wiedzcie, że Mnie wpierw znienawidził (w. 18) Termin „świat” (gr. ho kosmos), w pierwszej kolejności oznaczający całą stworzoną rzeczywistość, w Czwartej Ewangelii zyskuje dodatkowy, teologiczny sens, opisując ludzi będących w stanie buntu przeciwko Bogu. Mimo że w każdym Jego słowie i geście dostrzec można miłość Boga do człowieka, Jezus od samego początku publicznej działalności spotyka się z krytyką i odrzuceniem, które ostatecznie doprowadzą do Jego śmierci na krzyżu. Niechęć, wręcz nienawiść świata wobec Pana, dotykać będą również Jego uczniów, którzy po Jego powrocie do Ojca w mocy Ducha Świętego będą głosić Dobrą Nowinę o zbawieniu. Czy jestem świadomy, że ja również, będąc uczniem Jezusa, jestem wezwany do uczestnictwa w dziele ewangelizacji? Czy doświadczyłem w swoim życiu krytyki lub odrzucenia ze względu na mój chrześcijański styl życia? Jak w takiej sytuacji reagowało moje serce?
  • Gdybyście byli ze świata, świat by was kochał jako swoją własność. Ale ponieważ nie jesteście ze świata, bo Ja was wybrałem sobie ze świata, dlatego was świat nienawidzi (w. 19) Bezpośrednim powodem nienawiści świata wobec uczniów będzie ich szczególny status i styl życia. Każdy z nich został wybrany przez Jezusa. Odpowiadając na ten wybór, uczniowie odrzucą obecną w świecie logikę buntu wobec Boga i całkowicie otworzą się na naukę i łaskę swojego Nauczyciela. Żyjąc pośród innych ludzi, będą trwać w Jego miłości, a więc także w miłości Ojca. Można powiedzieć, że do pewnego stopnia wrogość świata będzie probierzem autentyczności ich wiary. Jezus poprzez swoje słowo i sakramentalną obecność chce uwolnić mnie od światowego myślenia i działania. Czy Mu na to pozwalam? Czy naśladując Go w postawie życzliwości i otwartości wobec drugiego człowieka, odrzucam pokusę kompromisów ze złem?
  • Pamiętajcie o słowie, które do was powiedziałem: „Sługa nie jest większy od swego pana”. Jeżeli Mnie prześladowali, to i was będą prześladować. Jeżeli moje słowo zachowali, to i wasze będą zachowywać (w. 20) Słowa „sługa nie jest większy od swego Pana” Jezus wypowiedział po raz pierwszy w kontekście obmycia nóg uczniom na początku Ostatniej Wieczerzy (J 13,16). Miały one wtedy dodatkowo zachęcić ich do naśladowania Go w pokornej i samoofiarującej się miłości. Teraz Jezus powtarza to zdanie, by przestrzec uczniów, że uczestnictwo w Jego misji będzie wiązać się z prześladowaniem. Jest to jednak tylko część ich przyszłego doświadczenia misyjnego. Będą bowiem i takie osoby za świata, które przyjmą słowo ich świadectwa. W prologu Jan Ewangelista napisał o Jezusie, odwiecznym Słowie: „Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi” (J 1,11-12). Przyszła działalność Kościoła, niosącego dar zbawiania kolejnym pokoleniom, naznaczona zostanie zarówno goryczą odrzucenia, jak i radością z nawracania się kolejnych osób. Czy potrafię cieszyć się z wiary moich braci? Jak reaguję na osoby przejawiające wrogość wobec Kościoła i wiary? Czy polecam je Bogu w modlitwie?
  • Ale to wszystko wam będą czynić z powodu mego imienia, bo nie znają Tego, który Mnie posłał (w. 21) Jako posłani przez Jezusa, uczniowie będą występować w Jego imieniu. W Ewangeliach synoptycznych najbliżsi uczniowie Pana określani są tytułem apostoł: „Z nastaniem dnia przywołał swoich uczniów i wybrał spośród nich dwunastu, których też nazwał apostołami” (Łk 6,13). Grecki czasownik apostello oraz rzeczownik apostolos w swoim podstawowym znaczeniu opisują osoby wypełniające nadaną im misję, niejako uosabiające obecność tego, który ich posłał. U Jana w dniu zmartwychwstania Jezus powie do uczniów: „Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam” (J 20,21). Pan do końca wypełni misję, którą zlecił Mu Ojciec. W imieniu Ojca zbawi całą ludzkość od przekleństwa grzechu. Uczniowie, działając w imieniu Jezusa, będą tym darem dysponować: „Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: «Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane»” (J 20,22-23). Czy w moim codziennym życiu widoczna jest prawda o Ojcu i Synu? Jakie uczucia i myśli pojawiają się we mnie, gdy uświadamiam sobie, że moje głoszenie Dobrej Nowiny nie jest moją prywatną inicjatywą, lecz dokonuje się w imię Jezusa?

W ciągu dnia

  • Będę powtarzał słowa: „Panie, daj mi odwagę, abym potrafił żyć w świecie, ale nie był ze świata”.

Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie (J 14,6-14)

Przygotowanie

  • Ponownie wracamy do Wieczernika, gdzie Jezus kontynuuje dialog ze swoimi uczniami tuż przed Męką. Reagując na niepewność uczniów, Jezus odsłania najgłębszą prawdę o swojej mesjańskiej tożsamości. Ukazuje siebie jako jedyny pomost łączący ludzkość z Bogiem. W cichej modlitwie poproszę Ducha Świętego, aby oczyścił moje spojrzenie i pomógł mi zachwycić się dzisiejszym Słowem.

Punkty do medytacji

  • Odpowiedział mu Jezus: «Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie (w. 6) W starożytnym świecie, podobnie jak i dzisiaj, istniało wiele dróg duchowych, sprzecznych koncepcji prawdy i recept na udane życie. Nawet ówczesny judaizm nie był monolitem, lecz miał w swoim obrębie różne ugrupowania (np. saduceusze, faryzeusze, esseńczycy). W tym kontekście wypowiadane przez Jezusa słowa brzmią niezwykle radykalnie. On nie mówi, że jedynie zna drogę, wskazuje prawdę czy posiada przepis na życie. On sam jest tym wszystkim. Tylko pogłębiona relacja z Nim może wyzwolić człowieka z nieudanych prób zapanowania nad własnym życiem. Dzięki temu, że to właśnie osoba Syna Bożego jest w centrum, chrześcijaństwo nie jest jedynie kolejnym, uwznioślonym zbiorem nakazów moralnych, ale religią spotkania, doświadczenia obecności Boga żywego. Czy traktuję Jezusa jako moją osobistą Drogę, Prawdę i Życie? W jakich sytuacjach najczęściej ulegam pokusie, by szukać ratunku na skróty, poza Ewangelią?
  • Rzekł do Niego Filip: «Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy». Odpowiedział mu Jezus: «Filipie, tak długo jestem z wami, a jeszcze Mnie nie poznałeś? Kto Mnie widzi, widzi także i Ojca. Dlaczego więc mówisz: „Pokaż nam Ojca”? (w. 8-9) Filip pragnie doświadczyć namacalnego objawienia się Boga. Jest Izraelitą, więc prawdopodobnie spodziewa się czegoś na wzór wielkich teofanii, które wcześniej miały miejsce w dziejach Narodu Wybranego. Odpowiadając na prośbę apostoła, Jezus podkreśla, że Bóg w swojej miłości postanowił ostatecznie objawić się w sposób niezwykle pokorny – w ludzkiej twarzy Syna, w każdym Jego słowie, spojrzeniu, geście miłosierdzia wobec cierpiących i grzeszników. Od tej chwili wiara nie może opierać się jedynie na uznaniu wielkości Bożego majestatu ani wyrażać tylko poprzez posłuszeństwo Bożemu prawu. Ten sam, czuły i miłosierny Bóg, jest stale obecny w życiu każdego człowieka w osobie swojego Syna. Fundamentem jest zatem rozpoznanie znaków Jego miłości w konkretnych życiowych sytuacjach. Zaś przymuszenie poprzez prawo i konsekwencje jego nieprzestrzegania, oddają miejsce pragnieniu dania odpowiedzi na miłość Boga, która zawsze jest pierwsza. Czynie żądam od Boga, podobnie jak Filip, spektakularnych znaków i dowodów Jego obecności? Czy potrafię dostrzegać działanie Ojca w codziennych, cichych wydarzeniach i w słowach Ewangelii?
  • Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Kto we Mnie wierzy, będzie także dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuję, a nawet większe od tych uczyni, bo Ja idę do Ojca. A o cokolwiek prosić będziecie w imię moje, to uczynię, aby Ojciec był otoczony chwałą w Synu. O cokolwiek prosić Mnie będziecie w imię moje, Ja to spełnię (ww. 12-14) Na koniec dzisiejszej perykopy Jezus daje uczniom niezwykłą obietnicę. Zapowiada, że wierzący w Niego, nie tylko będą kontynuować Jego misję, ale będą dokonywać jeszcze większych dzieł, niż On sam dokonał. Nie chodzi tutaj o potężniejsze cuda czy jeszcze pełniejsze objawienia Ojca, lecz o fakt, że działając w mocy Ducha Świętego, niewielka wspólnota palestyńskich Żydów, którzy uwierzyli, że Jezus z Nazaretu jest Mesjaszem, stanie się zaczynem wielkiej wspólnoty Kościoła, który poprzez wieki będzie głosił Ewangelię całemu światu. Obietnica skutecznej modlitwy „w imię moje” (gr. en to onomati mu) w żadnym wypadku nie jest zachętą, by uczniowie traktowali imię „Jezus” jako rodzaj zaklęcia, który jest w stanie wszystko sprawić. Chodzi o modlitwę, która opiera się na relacji z Synem i przyjęciu woli Ojca, którą Syn objawia. Taka modlitwa nie tylko jest skuteczna, ale przede wszystkim prowadzi do uwielbienia samego Boga. Jak wygląda moja modlitwa prośby? Czy zanim poproszę o coś Ojca, wsłuchuję się w to, co chce mi powiedzieć przez swojego Syna?

W ciągu dnia

  • Będę powtarzał cichą modlitwę: „Jezu, Ty jesteś moją Drogą, Prawdą i Życiem – prowadź mnie dzisiaj”.

Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam (J 14,27-31a)

Przygotowanie

  • Kolejne wypowiedzi Jezusa w Wieczerniku stają się coraz bardziej intymne, ale jednocześnie zapowiadają nadchodzącą próbę – mękę i krzyż. Wobec narastającego lęku i niezrozumienia w sercach uczniów, Pan przekazuje im dar pokoju. Uświadamia im także, że zbliża się bezpośrednia konfrontacja ze złem, w której jedyną bronią będzie miłość i posłuszeństwo Ojcu. Uciszę na moment swoje myśli i poproszę Ducha Świętego, aby pomógł mi przyjąć pokój płynący z dzisiejszego Słowa.

Punkty do medytacji

  • Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie tak jak daje świat, Ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze ani się lęka (w. 27) W obliczu nadchodzącego rozstania Jezus przekazuje uczniom dar „pokoju” (gr. he eirene; hebr. szalom). Od razu zaznacza jednak, że nie ma na myśli pokoju, który oferuje „świat” (gr. ho kosmos). Podczas gdy ten ostatni najczęściej identyfikuje pokój z brakiem konfliktów, ucieczką od problemów, chwilowym znieczuleniem lub kompromisem, Jezus mówi o głębokiej, wewnętrznym doświadczeniu, że Bóg jest blisko i panuje nad wszystkim, niezależnie od napotykanych trudności. Pokój Jezusa to dar, który pozwala zachować serce w wolności od lęku i niepewności, nawet w obliczu największego cierpienia. Co dzisiaj najbardziej odbiera mi pokój serca? Gdzie zazwyczaj szukam ukojenia – w rozwiązaniach, które podsuwa świat, czy w bliskości z Jezusem?
  • Słyszeliście, że wam powiedziałem: Odchodzę i przyjdę znów do was. Gdybyście Mnie miłowali, rozradowalibyście się, że idę do Ojca, bo Ojciec większy jest ode Mnie (ww. 28-29) Uczniowie smucą się, skupiając się czekającym ich rozstaniu z Jezusem. Wydaje się, że nie dociera do nich, że Pan znów przyjdzie do nich. On rzeczywiście powróci nie tylko po swoim zmartwychwstaniu, i nie tylko na końcu czasów, lecz będzie także obecny w ich życiu poprzez Ducha Świętego. Na razie jednak uczniowie tego nie rozumieją. Dlatego Jezus delikatnie koryguje ich myślenie, wskazując, że trudne doświadczenie rozstania jest konieczne, by dopełniło się posłanie, jakim obdarzył Go Ojciec. Gdy Syn Boży w swoim uwielbionym człowieczeństwie wejdzie do chwały niebieskiej, zostanie otworzona droga do życia wiecznego z Bogiem dla ludzkości. Zastanowię się nad swoimi intencjami na modlitwie. Czy skupiam się tylko na tym, czego mi brakuje i o co chcę poprosić, czy potrafię szczerze cieszyć się chwałą Boga i uwielbiać Go za to, kim jest i co robi w moim życiu?
  • Już nie będę z wami wiele mówił, nadchodzi bowiem władca tego świata. Nie ma on jednak nic swego we Mnie. Ale niech świat się dowie, że Ja miłuję Ojca i że tak czynię, jak Mi Ojciec nakazał (ww. 30-31a) Jezus ma pełną świadomość zbliżającej się godziny ciemności. Co prawda, nazywa szatana „władcą tego świata” (gr. ho tu kosmu archon), ale jednocześnie podkreśla jego całkowitą bezsilność: „nie ma on nic swego we Mnie”. Ponieważ wnętrze Jezusa jest w stu procentach wypełnione miłością i posłuszeństwem wobec Ojca, żaden element Jego egzystencji nie należy od złego. Śmierć na krzyżu, z pozoru klęska, ostatecznie okaże się najpełniejszym znakiem jedności między Ojcem i Synem. Jakie obszary mojego życia są wciąż miejscem, gdzie „władca tego świata” ma coś do powiedzenia? Czy pragnę, aby moje codzienne wybory, podobnie jak u Jezusa, były jasnym świadectwem dla innych, że kocham Boga Ojca?

W ciągu dnia

  • W chwilach niepokoju lub stresu będę powtarzał w sercu słowa: „Jezu, ufam Tobie. Oddal mój lęk i wypełnij mnie swoim pokojem”.

Kto Mnie widzi, widzi także i Ojca (J 14,1-12)

Przygotowanie

  • Rozmawiając z uczniami podczas Ostatniej Wieczerzy, Jezus posługuje się obrazami drogi, prawdy i życia, by odkryć przed nimi tajemnicę swojej Osoby. On sam jest najpełniejszym objawieniem prawdy o Ojcu. W swoim Synu Ojciec przychodzi do każdego człowieka, by obdarzyć go przybranym synostwem. Duchu Święty pomóż mi otworzyć się na światło dzisiejszego Słowa!

Punkty do medytacji

  • Niech się nie trwoży serce wasze. Wierzycie w Boga? I we Mnie wierzcie! (w. 1) Wieczerza spożywana tuż przed świętem Paschy w wielu miejscach stanowiła nie lada wyzwanie dla uczniów Jezusa. Najpierw Pan sam obmył nogi wszystkim, którzy przebywali w Wieczerniku. Następnie nawiązując do powyższego gestu, zachęcił uczniów, by Jego wzorem służyli sobie nawzajem. Judasz Iskariota okazał się być zdrajcą, nawet sam Piotr otrzymał od Jezusa zapowiedź, że już niedługo trzykrotnie się Go zaprze. Mało tego, Pan zapowiedział również, że jeszcze tylko przez krótki czas będzie z uczniami. W serca apostołów wkradła się rozterka i niepokój. W takim właśnie kontekście padają słowa przytoczone na początku dzisiejszej perykopy: „Niech się nie trwoży [gr. me tarassestho] serce wsze”. Źródłem, z którego uczniowie mają czerpać odwagę, jest wiara. Podobnie jak wiara i ufność w opiekę Boga Jedynego przez wieki była trwałym fundamentem, na którym mogło opierać się życie Izraela, tak teraz wiara w Jezusa – syna Bożego może zachować uczniów w obliczu nachodzących trudnych wydarzeń. Przypatrzę się swojemu sercu, w jaki sposób reaguję, gdy staje naprzeciwko bolesnych doświadczeń. Czy potrafię czerpać nadzieję i siłę w relacji łączącej mnie z Chrystusem?
  • W domu Ojca mego jest mieszkań wiele. Gdyby tak nie było, to bym wam powiedział. Idę przecież przygotować wam miejsce. A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę powtórnie i zabiorę was do siebie, abyście i wy byli tam, gdzie Ja jestem (ww. 2-3) Rozstanie Jezusa z uczniami będzie dwukrotne. Najpierw dojdzie do niego w chwili Jego śmierci na Golgocie. Następnie, gdy tragedię Męki rozświetli blask zmartwychwstania, Pan powróci do Ojca. To ostatnie rozstanie będzie dopełnieniem dzieła zbawienia. Jak zapowiada Jezus, Jego powrót do Ojca będzie łączył się z przygotowaniem „miejsca” (gr. ho topos) dla uczniów. Bóg w wieczności oczekuje każdego człowieka, dla każdego ma „mieszkanie” (gr. he mone), czyli trwałe miejsce przebywania. Dookreślenie „wiele” (gr. pollai) nie oznacza, że liczba mogących doświadczyć szczęścia niebieskiego jest ograniczona. Chodzi raczej o fakt, że sama gotowość ze strony Boga, by przyjąć w wieczności człowieka, musi jeszcze spotkać się z odpowiednią postawą ze strony tego ostatniego. Zbawienie, które spłynie z Krzyża będzie niezasłużonym darem, lecz ów dar wymaga przyjęcia na drodze codziennej wiary. Ile jest we mnie zdecydowania, by każdego dnia iść za Jezusem? W jakiś sposób pielęgnuję w sobie świadomość, że moim ostatecznym przeznaczeniem jest dom Ojca?
  • Znacie drogę, dokąd Ja idę». Odezwał się do Niego Tomasz: «Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak więc możemy znać drogę?» (ww. 4-5) Słowa Jezusa o Jego odejściu do Ojca i przygotowaniu miejsca dla uczniów w Jego domu brzmią zagadkowo. Dzisiaj, patrząc z perspektywy wydarzeń paschalnych, szybko odnajdujemy ich sens. Jednakże dla zgromadzonych w Wieczerniku stanowiły one niemałe wyzwanie. Nic zatem dziwnego, że padają pytania. Ewangelista zanotował słowa Tomasza, który także w dzień zmartwychwstania w dociekliwy, wręcz nieufny sposób zareaguje na wieść, że Chrystus żyje. W postawie apostoła możemy dostrzec prawdę o naszej własnej naturze. Nie lubimy sytuacji niedopowiedzianych. Chcąc poznać zawczasu, co i jak ma się wydarzyć w naszym życiu, ulegamy pokusie kontrolowania wydarzeń. Tymczasem na drodze wiary nie wszystko musi być jasne od początku. Wiara tym się różni od wiedzy, że przyjmując Boga zgadzamy się, by nie wszystko od razu zostało przed nami odkryte. Gdy Bóg powoływał Abrahama, nie zapowiedział mu ze szczegółami, jak będzie wyglądało jego życie: „Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę [dosł. „sprawię, że zobaczysz”]” (Rdz 12,1). Zamiary Boga odsłaniają się przed nami stopniowo, gdy dzień po dniu kroczymy za Jego wezwaniem. Czy mam w sobie ufność w prowadzenie Boga? Czy pozwalam, by zaskakiwał mnie i stopniowo dawał zrozumienie?
  • Odpowiedział mu Jezus: «Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie. Gdybyście Mnie poznali, znalibyście i mojego Ojca. Ale teraz już Go znacie i zobaczyliście» (ww. 6-7) W typowy dla Janowej Ewangelii sposób Jezus odpowiada na pytanie Tomasze nie wprost, lecz wyłuskując ze słów apostoła jedno słowo, którym następnie posługuje się, by przekazać swoją naukę. Tym razem jest to słowo „droga” (gr. he hodos), które wraz z pozostałymi określeniami – „prawda” (gr. he aletheia), „życie” (gr. he dzoe) – opisuje tajemnicę Syna Bożego w odniesieniu do Jego zbawczej misji. Jezus jest „drogą”, gdyż przez Niego człowiek odzyskuje dostęp do Boga (J 10,7-9). Jako odwieczne Słowo, które „zamieszkało wśród nas” (1,14), jest On również „prawdą”, co oznacza, że całym sobą objawia Ojca oraz Jego zamysł miłości wobec każdego człowieka. Wreszcie, Jezus jest „życiem”, gdyż został posłany przez Ojca, by dać ludziom udział w boskiej komunii życia i miłości. Zatrzymam się przez chwilę nad użytymi przez Pana obrazami „drogi”, „prawdy” i „życia”. Który z nich dzisiaj najbardziej do mnie przemawia?
  • Rzekł do Niego Filip: «Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy» (w. 8) Jak nowe i zaskakujące są kolejne wypowiedzi Jezusa i ile mieści się w nich nowości, świadczy reakcja kolejnego apostoła, Filipa. Być może jak wielu innych oczekiwał On, że Pan w którymś momencie dokona teofanii na wzór wielkich objawień Boga w Starym Testamencie. W Księdze Wyjścia naród wybrany na własne oczy ujrzał potęgę Boga: „Trzeciego dnia rano rozległy się grzmoty z błyskawicami, a gęsty obłok rozpostarł się nad górą i rozległ się głos potężnej trąby, tak że cały lud przebywający w obozie drżał ze strachu. Mojżesz wyprowadził lud z obozu naprzeciw Boga i ustawił u stóp góry. Góra zaś Synaj była cała spowita dymem, gdyż Pan zstąpił na nią w ogniu i unosił się z niej dym jak z pieca, i cała góra bardzo się trzęsła. Głos trąby się przeciągał i stawał się coraz donośniejszy. Mojżesz mówił, a Bóg odpowiadał mu wśród gromów” (Wj 19,16-19). Jakie wyobrażenie Boga noszę w swoim sercu? Który z Jego przymiotów jest dla mnie szczególnie ważny?
  • Odpowiedział mu Jezus: «Filipie, tak długo jestem z wami, a jeszcze Mnie nie poznałeś? Kto Mnie widzi, widzi także i Ojca. Dlaczego więc mówisz: „Pokaż nam Ojca”? Czy nie wierzysz, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie? Słów tych, które wam mówię, nie wypowiadam od siebie. To Ojciec, który trwa we Mnie, On sam dokonuje tych dzieł (ww. 9-10) Objawienie, które przynosi Jezus, nie przeczy potędze Boga, która wielokrotnie ukazała się w dziejach starotestamentalnego Izraela, ale ukierunkowane jest na podkreślenie Jego bliskości, czułości i troski. Bóg Izraela, który chce dać się poznać także innym narodom, oczekuje czegoś więcej niż trwogi i lęku swoich wyznawców. Stąd rewolucyjne stwierdzenie Pana: „Kto Mnie widzi, widzi także i Ojca” (J 14,9). Pojawiający się w tym miejscu grecki czasownik horao można przetłumaczyć także jako „poznać, pojąć, zrozumieć”. Przyjęcie ludzkiej natury przez Syna Bożego nie jest rodzajem boskiego kaprysu, ale ma na celu dać człowiekowi najpełniejszą szansę poznania osobowej i relacyjnej natury Boga. Dzięki temu każdy wierzący może zrozumieć, że w oczach Najwyższego jest kimś więcej niż jedynie posłusznym sługą. Poprzez wiarę i relację łączącą nas z Chrystusem stajemy się tym, kim mieliśmy być o samego początku – przybranymi dziećmi Boga. Zatrzymam się na chwilę nad prawdą o moim dziecięctwie Bożym. Spróbuje dostrzec, jakie konsekwencje z niej wynikają, jaką nowość może ona wnieść w moje codzienne życie.

W ciągu dnia

  • Będę powtarzał cichą modlitwę: „Panie Jezu, objawiaj mi bliskość i czułość Ojca”.