Ujrzał i uwierzył (J 20,2-8)

Przygotowanie

  • W święto św. Jana, Apostoła i Ewangelisty, pochylamy się nad fragmentem Czwartej Ewangelii relacjonującym wydarzenia, które miały miejsce w poranek zmartwychwstania Chrystusa. Maria Magdalena, Piotr i Jan stają naprzeciwko tajemnicy pustego grobu. Zrozumiała w takiej sytuacji konsternacja stopniowo przeradza się w autentyczną wiarę. W chwili ciszy przygotuję moje serce na spotkanie ze Słowem.

Punkty do medytacji

  • Pobiegła więc i przybyła do Szymona Piotra oraz do drugiego ucznia, którego Jezus kochał, i rzekła do nich: «Zabrano Pana z grobu i nie wiemy, gdzie Go położono» (w. 2) Pierwszego dnia po szabacie, w trakcie którego Jezus został ukrzyżowany, Maria Magdalena wczesnym rankiem przychodzi do Jego grobu. Na miejscu widzi odsunięty kamień, który miał zasłaniać wejście do środka (w. 1). Działając pod wpływem silnych emocji, kobieta biegiem (gr. trechei) udaje się do liderów uczniowskiej wspólnoty, uznając autorytet Piotra i bliskość Jana z Jezusem. Słowa, które do nich kieruje, nie wyrażają jeszcze wiary w zmartwychwstanie, lecz jedynie lęk przed ewentualną kradzieżą martwego ciała Pana. Zachowanie Marii pokazuje, jak wielka była dezorientacja uczniów w poranek wielkanocny, zanim objawiła się im prawda. Czy przeżywając moją codzienność próbuję dostrzegać głębszy sens wydarzeń, w których biorę udział? Gdzie szukam pomocy, gdy doświadczam wątpliwości w wierze?
  • Wyszedł więc Piotr i ów drugi uczeń i szli do grobu (w. 3) Wiadomość przekazana przez Marię wyrywa uczniów z odrętwienia spowodowanego ostatnimi wydarzeniami i zmusza do natychmiastowego działania. Piotr, jako pierwszy pośród apostołów, przejmuje inicjatywę wyjścia z ukrycia, by zweryfikować niepokojące doniesienia. Obecność „drugiego ucznia” (gr. ho allos mathetes) jest kluczowa, gdyż prawo żydowskie dla potwierdzenia faktu wymagało świadectwa przynajmniej dwóch mężczyzn. Wyjście apostołów z Wieczernika symbolizuje początek drogi od lęku i zamknięcia ku otwartości na tajemnicę Boga. Czego dzisiaj najbardziej się obawiam? Czy stać mnie na skonfrontowania się z wolą Boga, który poprzez swoje słowo oraz różne znaki chce wyprowadzić mnie z wieczernika moich obaw?
  • Biegli obydwaj razem, lecz ów drugi uczeń wyprzedził Piotra i przybył pierwszy do grobu (w. 4) Wspólny bieg apostołów obrazuje jedność Kościoła w poszukiwaniu prawdy, mimo różnic w wieku czy temperamencie. Fakt, że Jan wyprzedza Piotra, tłumaczy się zazwyczaj jego młodszym wiekiem oraz gorliwą miłością, która „ponagla”. Pośpiech oddaje napięcie emocjonalne w sercach uczniów oraz ich pragnienie jak najszybszego ujrzenia miejsca spoczynku Mistrza. Mimo że Jan dociera pierwszy, nie wchodzi do środka. Dostrzegamy tutaj dynamikę wiary, która czasem każe nam biec, a czasem cierpliwie czekać. Czy dostrzegam wartość zarówno działania, jak i spokojnego trwania na modlitwie? Do której z tych dwóch rzeczy Pan mnie dzisiaj szczególnie zaprasza?
  • A kiedy się nachylił, zobaczył leżące płótna, jednakże nie wszedł do środka (w. 5) Wejścia do żydowskich grobowców były zazwyczaj niskie i wąskie, dlatego Jan musi się nachylić, by spojrzeć do środka. Dostrzega leżące płótna (gr. ta othonia), co jest pierwszym dowodem przeczącym teorii kradzieży – złodzieje raczej nie traciliby czasu na odwijanie ciała. Powstrzymanie się Jana od wejścia do grobu można zinterpretować jako wyraz szacunku dla starszeństwa i prymatu Piotra. Jan zatrzymuje się na progu tajemnicy, pozwalając, by to Piotr dokonał pełnej inspekcji. Jego postawa uczy pokory i respektowania hierarchii nawet w chwilach wielkiego wzburzenia. W jaki sposób badam autentyczność ewentualnego Bożego natchnienia? Czy mam kogoś (np. stały spowiednik, kierownik duchowy, osoba doświadczona w wierze), kto pomógłby mi zweryfikować moje rozumienie Najwyższego?
  • Nadszedł potem także Szymon Piotr, idący za nim. Wszedł on do wnętrza grobu i ujrzał leżące płótna oraz chustę, która była na Jego głowie, leżącą nie razem z płótnami, ale oddzielnie zwiniętą w jednym miejscu (ww. 6-7) Piotr, mimo że przybywa drugi, bez wahania przekracza próg grobu, co pasuje do jego impulsywnego charakteru. Widok nienaruszonych płócien sugeruje, że ciało Pana nie zostało z nich wyjęte, lecz przeniknęło przez nie w cudowny sposób. Piotr staje się w tym momencie pierwszym świadkiem pustego grobu. Jego rola polega na stwierdzeniu faktów, które staną się fundamentem wiary rodzącego się Kościoła. Opis chusty (gr. sudarion) jest kluczowym argumentem przeciwko tezie o zbezczeszczeniu grobu przez rabusiów. Słowo „zwinięta” może sugerować, że zachowała ona kształt głowy, z której się osunęła. Ten z pozoru drobny szczegół jest milczącym, ale ważnym świadectwem nadprzyrodzonej Bożej interwencji. Czyjemu świadectwu zawdzięczam moją wiarę? Czy modlę się za tę osobę?
  • Wtedy wszedł do wnętrza także i ów drugi uczeń, który przybył pierwszy do grobu. Ujrzał i uwierzył (w. 8) Ośmielony przez Piotra, Umiłowany Uczeń wchodzi do wnętrza grobu, by osobiście doświadczyć tej samej rzeczywistości. Jego reakcja jest natychmiastowa: widok pustych szat wystarcza mu, by w pełni uwierzyć. Czasownik „uwierzył” (gr. episteusen) oznacza, że Jan przyjął do wiadomości fakt zmartwychwstania, nie potrzebując widzieć samego Zmartwychwstałego. Oto rodzi się wiara paschalna, która opiera się na znakach, a nie na bezpośrednim spotkaniu. Jan staje się wzorem dla przyszłych pokoleń chrześcijan, którzy „nie widzieli, a uwierzyli” (J 20,29). Jakie wydarzenia z mojego życia potwierdzają, że Jezus żyje?

Modlitwa w ciągu dnia

  • Będę powtarzał: „Panie Jezu, umacniaj moją wiarę w zmartwychwstanie, utwierdzaj mnie w ufności wobec świadectwa Kościoła i naucz odkrywać w codziennym życiu nawet najmniejsze przejawy Bożej prawdy”.

Niewiasto, czemu płaczesz? Kogo szukasz? (J 20,11-18)

Wtorek w oktawie Wielkanocy

J 20,11-18

11 Maria Magdalena natomiast stała przed grobem, płacząc. A kiedy [tak] płakała, nachyliła się do grobu 12 i ujrzała dwóch aniołów w bieli, siedzących tam, gdzie leżało ciało Jezusa — jednego w miejscu głowy, drugiego w miejscu nóg. 13 I rzekli do niej: «Niewiasto, czemu płaczesz?» Odpowiedziała im: «Zabrano Pana mego i nie wiem, gdzie Go położono». 14 Gdy to powiedziała, odwróciła się i ujrzała stojącego Jezusa, ale nie wiedziała, że to Jezus. 15 Rzekł do niej Jezus: «Niewiasto, czemu płaczesz? Kogo szukasz?» Ona zaś, sądząc, że to jest ogrodnik, powiedziała do Niego: «Panie, jeśli ty Go przeniosłeś, powiedz mi, gdzie Go położyłeś, a ja Go zabiorę». 16 Jezus rzekł do niej: «Mario!» A ona, obróciwszy się, powiedziała do Niego po hebrajsku: «Rabbuni», to znaczy: [Mój] Nauczycielu! 17 Rzekł do niej Jezus: «Nie zatrzymuj Mnie, jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca. Natomiast udaj się do moich braci i powiedz im: „Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego oraz do Boga mego i Boga waszego”». 18 Poszła Maria Magdalena [i] oznajmiła uczniom: «Widziałam Pana», i co jej powiedział.

Przygotowanie

  • Śmierć Jezusa na krzyżu przygniotła Marię Magdalenę. Pusty grób tylko pogłębił jej duchowe zdruzgotanie. Zmartwychwstały Pan jednak nie zostawia nikogo na pastwę cierpienia i wątpliwości, lecz przychodzi, by swoją obecnością i za pomocą swojego słowa, otwierać nowy etap w życiu człowieka. Maria, mimo początkowych problemów, ostatecznie rozpoznaje Chrystusa, a jej smutek zamienia się w radość. Wyciszając serce i wzywając prowadzenia Ducha Świętego, przygotuję się na dzisiejszą modlitwę Słowem.

Punkty do medytacji

  • Maria Magdalena natomiast stała przed grobem, płacząc. (w. 11) Maria Magdalena znajdowała się pośród kobiet, które do ostatnich chwil towarzyszyły Jezusowi w czasie Jego męki (por. J 19,25). Ona także, według Janowej relacji, po upływie szabatu jako pierwsza przybyła do grobu Pana (por. 20,1). Gdy na miejscu spostrzegła, że kamień mający zasłaniać wejście do groty został odsłonięty, natychmiast pobiegła do Szymona Piotra i umiłowanego ucznia, by przekazać im niepokojącą wiadomość: „Zabrano Pana z grobu i nie wiemy, gdzie Go położono” (20,2). Usłyszawszy to uczniowie pobiegli do grobu, gdzie widząc nie tylko odsunięty kamień, ale i leżące na ziemi płótna oraz chustę, którymi w trakcie pogrzebu obwinięto najświętsze Ciało, uwierzyli, że Jezus powstał z martwych i powrócili do siebie (por. 20,6-9). Maria Magdalena zaś pozostała przy grobie, w dalszym ciągu opłakując śmierć Pana, co przypomina Jego słowa wypowiedziane w trakcie Ostatniej Wieczerzy: „Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Wy będziecie płakać i zawodzić, a świat się będzie weselił. Wy będziecie się smucić, ale smutek wasz przemieni się w radość” (16,20). Smutek i radość są stałymi elementami naszego ziemskiego życia. Przypomnę sobie, kiedy ostatnio się smuciłem i kiedy radowałem. Jakie miejsce w tym wszystkim zajmowała moja relacja do Chrystusa?
  • A kiedy [tak] płakała, nachyliła się do grobu i ujrzała dwóch aniołów w bieli, siedzących tam, gdzie leżało ciało Jezusa — jednego w miejscu głowy, drugiego w miejscu nóg. I rzekli do niej: «Niewiasto, czemu płaczesz?» Odpowiedziała im: «Zabrano Pana mego i nie wiem, gdzie Go położono» (ww. 11-13) Kobieta decyduje się zajrzeć do wnętrza pustego grobu. Gdy wcześnie uczynili to Piotr i umiłowany uczeń, spostrzegli tylko szaty, w które owinięte było ciało Pańskie. Natomiast Maria Magdalena widzi dwóch aniołów w bieli. Zapytana przez Bożych posłańców o powód swego płaczu, ponownie wyraża swoje przekonanie, że ciało Jezusa zostało wykradzione. Warto zauważyć, że gdy wcześniej mówiła o tym uczniom, użyła liczby mnogiej – „nie wiemy” (20,2). Teraz zaś mówi – „Pana mego” i „nie wiem”. Opowiada zatem o swojej osobistej relacji z Jezusem. Wiara, mimo że przeżywana jest we wspólnocie, zakłada indywidualne zaangażowanie. Jezus jest Mesjaszem oczekiwanym przez starożytnego Izraela i Głową mistycznego ciała, jakim jest Kościół. Jest on jednak także kimś, kto oczekuje na postawę pojedynczego wierzącego. Czy w centrum mojego religijnego zaangażowania jest osoba Chrystusa? Czy szukam Jego obecności pośród codziennych wydarzeń?
  • Gdy to powiedziała, odwróciła się i ujrzała stojącego Jezusa, ale nie wiedziała, że to Jezus (w. 14) Maria Magdalena nie od razu rozpoznaje Zmartwychwstałego. Podobnie jak w przypadku uczniów idących do Emaus, Jego tożsamość jest początkowo przed nią zakryta. Wpływ na to ma ciężar wydarzeń, w których uczestniczyła w ostatnich dniach. Nasze ziemskie życie jest nieustanną wędrówką, w czasie której natrafiamy na szlaki, które same nas niosą, ale i na strome podejścia, które odbierają nam siły, a czasami nawet powodują wręcz, że musimy się cofnąć. Radość wypływająca ze spotkania z Jezusem, niekiedy zostaje zagłuszona przez trudne doświadczenia, zarówno zewnętrzne i wewnętrzne. W ich świetle zaczynamy kwestionować naszą dotychczasową wiarę, a nawet zadajemy sobie pytanie, czy tak naprawdę poznaliśmy Boga. W jaki miejscu dzisiaj się znajduję? Czy oczami mojej duszy wyraźnie widzę mojego Pana, czy może jakiś bliżej nieokreślony Jego obraz?
  • Rzekł do niej Jezus: «Niewiasto, czemu płaczesz? Kogo szukasz?» Ona zaś, sądząc, że to jest ogrodnik, powiedziała do Niego: «Panie, jeśli ty Go przeniosłeś, powiedz mi, gdzie Go położyłeś, a ja Go zabiorę» (w. 15) Dwa aspekty pytań zadanych przez Jezusa wymagają uwagi. Po pierwsze, gdy Jezus w Ewangelii Jana używa zwrotu „niewiasto” (gr. gyne), za każdym razem redefiniuje relację łączącą Go z osobą, z którą rozmawia. Taka sytuacja ma miejsce w rozmowie z Maryją w trakcie wesela w Kanie Galijskiej (por. 2,4), w dialogu prowadzanym z Samarytanką (por. 4,21), czy ponownie w rozmowie z Matką stojącą pod krzyżem (por. 19,26). Po drugie, pytanie „Kogo szukasz?” przypomina słowa, które Pan skierował do pierwszych uczniów na początku Ewangelii – „Czego szukacie?” (1,38). Obydwa aspekty wskazują, że zadając pytanie Marii Magdalenie, Jezus otwiera nowy etap łączącej ich relacji. Jako uwielbiony Zwycięzca śmierci i szatana przychodzi do kobiety, która przygnieciona została doświadczeniem męki swojego Mistrza. Jakie słowo Jezus dzisiaj do mnie kieruje? Co chce za jego pomocą we mnie uporządkować lub otworzyć?
  • Jezus rzekł do niej: «Mario!» A ona, obróciwszy się, powiedziała do Niego po hebrajsku: «Rabbuni», to znaczy: [Mój] Nauczycielu! (w. 16) Wcześniej w Czwartej Ewangelii, posługując się obrazem dobrego pasterza, Pan powiedział, że „owce słuchają jego głosu; woła on swoje owce po imieniu i wyprowadza je” (10,3). By wyprowadzić Marię Magdalenę z mroku cierpienia i rozpaczy, które rozgościły się w jej sercu, Jezus zwraca się do niej po imieniu. I rzeczywiście, jak owce odpowiadają na głos swojego pasterza, tak Maria, wierna uczennica, rozpoznaje w końcu głos Mistrza. Rozpoznaje, że nie jest On martwy, ale że naprawdę żyje. W konsekwencji jej smutek zamienia się w radość. Jezus dobrze zna nie tylko moje imię, lecz również całą prawdę o moim życiu. I jako taki, wraz z Ojcem i Duchem, nieustannie do mnie mówi, przyciąga ku sobie, wołając po imieniu. Jakie uczucia rodzą się we mnie, gdy uświadamiam sobie nieodwołalność miłości, którą Bóg mnie obdarza? Jaką dzisiaj dam odpowiedź na Jego wołanie?
  • Rzekł do niej Jezus: «Nie zatrzymuj Mnie, jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca. Natomiast udaj się do moich braci i powiedz im: „Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego oraz do Boga mego i Boga waszego”» (w. 17) Powstanie z martwych Jezusa zmieniło absolutnie wszystko, również relację między Nim a Jego naśladowcami. Maria Magdalena oraz pozostali uczniowie, mogą teraz odnosić się do Niego jako do kogoś więcej niż tylko ziemskiego nauczyciela. Nakaz Jezusa „Nie zatrzymuj Mnie” (dosł. „nie trzymaj się mnie”) ma sens przenośny: Maria nie może dłużej trzymać się swoich przeszłych wyobrażeń o uczniostwie. Wyjaśnienie „jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca” mówi o zainicjowaniu nowej dynamiki duchowej. Jako że Jezus, Bóg i Człowiek, powróci do Ojca, człowieczeństwo, które w Nim zostało uwielbione, dostąpi wprowadzenia w rzeczywistość życia samego Boga. Zmartwychwstały Pan uprzedzi swoich uczniów w drodze do Ojca, jak zapowiedział Piotrowi w trakcie Ostatniej Wieczerzy: „Dokąd Ja idę, ty teraz za Mną pójść nie możesz, ale później pójdziesz” (13,36). Jezus powstał ze śmierci jako pierwszy. Również ja dostałem obietnicę, że w Nim zmartwychwstanę (por. 1 Kor 15,20-23). Czego dzisiaj bardziej pragnę, komfortowego życia tutaj na ziemi czy spotkania z Chrystusem w wieczności?

W ciągu dnia

  • Będę powtarzał krótką modlitwę: „Panie Jezu, mów do mnie, wzywaj mnie po imieniu i wyprowadzaj z mojego cierpienia”.