Jeżeli was świat nienawidzi, wiedzcie, że Mnie wpierw znienawidził (J 15,18-21)

Przygotowanie

  • Rozważamy dzisiaj fragment tzw. mowy pożegnalnej Jezusa (J 14-17). Jezus przygotowuje uczniów na trudy głoszenia Ewangelii. Posyłając ich do świata, nie ukrywa, że podobnie jak to było z Nim samym, także oni będą spotykać się z odrzuceniem, a nawet nienawiścią. Duchu Święty pomóż mi otworzyć się na dzisiejsze Słowo.

Punkty do medytacji

  • Jeżeli was świat nienawidzi, wiedzcie, że Mnie wpierw znienawidził (w. 18)Występujący w polskim tłumaczeniu termin „świat” (gr. kosmos), w pierwszej kolejności oznaczający całą stworzoną rzeczywistość, w Czwartej Ewangelii zyskuje sens teologiczny, opisując ludzi będących w stanie buntu przeciwko Bogu. W trakcie rozmowy z Nikodemem Jezus stwierdził, że Jego ziemska misja nie ma na celu potępienia przeciwników Boga, lecz ich zbawienie: „Bóg nie posłał swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony” (J 3,17). Mimo że w każdym Jego słowie i geście dostrzec można miłość Boga do człowieka, od samego początku publicznej działalności Jezus spotyka się z krytyką i odrzuceniem, które ostatecznie doprowadzą do Jego śmierci na krzyżu. Niechęć, wręcz nienawiść świata wobec Pana, dotykać będzie również Jego uczniów, którzy po Jego powrocie do Ojca w mocy Ducha Świętego będą głosić Dobrą Nowinę o zbawieniu. Czy jestem świadomy, że ja również, będąc uczniem Jezusa, jestem wezwany do uczestnictwa w dziele ewangelizacji? Czy doświadczyłem w swoim życiu krytyki lub odrzucenia ze względu na moje chrześcijańskie świadectwo? Jak w takiej sytuacji reagowało moje serce?
  • Gdybyście byli ze świata, świat by was kochał jako swoją własność. Ale ponieważ nie jesteście ze świata, bo Ja was wybrałem sobie ze świata, dlatego was świat nienawidzi (w. 19) Bezpośrednim powodem nienawiści świata wobec uczniów będzie ich szczególny status i styl życia. Każdy z nich został wybrany przez Jezusa. Odpowiadając na ten wybór, uczniowie odrzucą obecną w świecie logikę buntu wobec Boga i całkowicie otworzą się na naukę i łaskę Pana. Żyjąc pośród innych ludzi, będą trwać w Jego miłości, a więc także w miłości Ojca. Można powiedzieć, że do pewnego stopnia wrogość świata będzie probierzem autentyczności ich wiary. Jezus poprzez swoje słowo i sakramentalną obecność chce uwolnić mnie od światowego myślenia i działania. Czy Mu na to pozwalam? Czy naśladując Go w postawie życzliwości i otwartości wobec drugiego człowieka, odrzucam pokusę kompromisów ze złem?
  • Pamiętajcie o słowie, które do was powiedziałem: „Sługa nie jest większy od swego pana”. Jeżeli Mnie prześladowali, to i was będą prześladować. Jeżeli moje słowo zachowali, to i wasze będą zachowywać (w. 20) Słowa „sługa nie jest większy od swego Pana” Jezus wypowiedział po raz pierwszy w kontekście obmycia nóg uczniom na początku Ostatniej Wieczerzy (por. 13,16). Miały one wtedy dodatkowo zachęcić ich do naśladowania Go w pokornej i samoofiarującej się miłości. Teraz Jezus powtarza to zdanie, by przestrzec uczniów, że uczestnictwo w Jego misji będzie wiązać się z prześladowaniem. Jest to jednak tylko część ich przyszłego doświadczenia misyjnego. Będą bowiem i takie osoby za świata, które przyjmą słowo ich świadectwa. W prologu Jan Ewangelista napisał o Jezusie, odwiecznym Słowie: „Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi” (1,11-12). Przyszła działalność Kościoła, niosącego dar zbawiania w Chrystusie kolejnym pokoleniom, naznaczona zostanie zarówno goryczą odrzucenia, jak i radością z nawracania się kolejnych osób. Czy potrafię cieszyć się z wiary moich braci? Jak reaguję na osoby przejawiające wrogość wobec Kościoła i wiary? Czy polecam je Bogu w modlitwie?
  • Ale to wszystko wam będą czynić z powodu mego imienia, bo nie znają Tego, który Mnie posłał (w. 21) Jako posłani przez Jezusa, uczniowie będą występować w Jego imieniu. W Ewangeliach synoptycznych najbliżsi uczniowie Pana określani są tytułem apostoł: „Z nastaniem dnia przywołał swoich uczniów i wybrał spośród nich dwunastu, których też nazwał apostołami” (Łk 6,13). Grecki czasownik apostello oraz rzeczownik apostolos w swoim podstawowym znaczeniu opisują osoby wypełniające nadaną im misję, niejako uosabiające obecność tego, który ich posłał. U Jana w dniu zmartwychwstania Jezus powie do uczniów: „Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam” (J 20,21). Pan do końca wypełni misję, którą zlecił Mu Ojciec. W imieniu Ojca zbawi całą ludzkość od przekleństwa grzechu. Uczniowie, działając w imieniu Jezusa, będą tym darem dysponować: „Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: «Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane»” (20,22-23). Czy w moim codziennym życiu widoczna jest prawda o Ojcu i Synu? Jakie uczucia i myśli pojawiają się we mnie, gdy uświadamiam sobie, że moje głoszenie Dobrej Nowiny światu nie jest moją prywatną inicjatywą, lecz dokonuje się w imię Jezusa?

W ciągu dnia

  • Będę powtarzał słowa: „Panie Jezu, posyłaj mi Ducha Świętego, by pomógł mi odkryć, jak świadczyć o Tobie”.

Kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony

Jacques Hamel, francuski ksiądz zamordowany w czasie sprawowania Mszy Świętej w 2016 r. (fot. vaticannew.va)

Piątek, 10 lipca

Mt 10,16-23

16 Oto Ja was posyłam jak owce między wilki. Bądźcie więc roztropni jak węże, a nieskazitelni jak gołębie. 17 Miejcie się na baczności przed ludźmi! Będą was wydawać sądom i w swych synagogach będą was biczować. 18 Nawet przed namiestników i królów będą was prowadzić z mego powodu, na świadectwo im i poganom. 19 Kiedy was wydadzą, nie martwcie się o to, jak ani co macie mówić. W owej bowiem godzinie będzie wam poddane, co macie mówić, 20 gdyż nie wy będziecie mówili, lecz Duch Ojca waszego będzie mówił przez was. 21 Brat wyda brata na śmierć i ojciec syna; dzieci powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią. 22 Będziecie w nienawiści u wszystkich z powodu mego imienia. Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony. 23 Gdy was prześladować będą w tym mieście, uciekajcie do innego. Zaprawdę, powiadam wam: Nie zdążycie obejść miast Izraela, nim przyjdzie Syn Człowieczy.

Kontynuujemy dzisiaj rozważanie tzw. mowy misyjnej (por. Mt 10,5-42). Działalność apostołów, podobnie jak ich Mistrza, spotykać się będzie z wrogością i odrzuceniem. Jezus jest tego świadomy, dlatego mówi wprost: „Oto Ja was posyłam jak owce między wilki” (10,16). Owce należą do najłagodniejszych zwierząt i w kontakcie z atakującą sforą wilków czy innymi drapieżnikami są całkowicie bezbronne. Nie potrafią agresją odpowiedzieć na agresję napastników. Chrześcijańscy misjonarze mają być jak owce, czyli nie powinni w konflikcie ze światem przyjmować agresywnej pozy czy posługiwać się jego metodami. Nie oznacza to jednak, że mają być bierni wobec atakującego ich zła: „Bądźcie więc roztropni jak węże, a nieskazitelni jak gołębie” (10,16). W literaturze biblijnej obraz węża jest łączony z wiedzą i sprytem (por. Rdz 3,1; 2 Kor 11,3). Zatem apostołowie mają mądrze przewidywać czyhające na nich zagrożenia i sprytnie znajdować sposoby na przetrwanie. Ów spryt nie może mieć jednak nic z nieuczciwości czy podstępu. W wyrażeniu „nieskazitelni jak gołębie” pojawia się grecki przymiotnik akeraios, który może być przetłumaczony jako „niezłożony, prosty, niewinny”. Spryt apostołów powinien wynikać z czystych pobudek i nie zagrażać ich chrześcijańskiej integralności.

Zagrożenie będzie nadchodzić z różnych kierunków: „Będą was wydawać sądom i w swych synagogach będą was biczować. Nawet przed namiestników i królów będą was prowadzić z mego powodu, na świadectwo im i poganom” (10,17-18). Lokalne wspólnoty żydowskie wybierały spośród siebie rady, których zadaniem było utrzymywanie publicznego porządku, niekiedy poprzez nakładanie kary chłosty. Paweł Apostoł w 2 Liście do Koryntian wspomina o tego typu karze, która kilkurtonie spotkała go z rąk Żydów sprzeciwiających się dziełu ewangelizacji (por. 2 Kor 11,24). Oprócz sądów religijnych, chrześcijańskich misjonarzy będą także czekać oskarżenia przed trybunami świeckimi, zarządzanymi przez pogańskich namiestników i królów (por. Dz 12,1-19; 16,19-40; 21,27-28,31).

Każda taka sytuacja stanie się okazją do dawania świadectwa o Jezusie, zarówno wobec Żydów jak i pogan: „Kiedy was wydadzą, nie martwcie się o to, jak ani co macie mówić. W owej bowiem godzinie będzie wam poddane, co macie mówić, gdyż nie wy będziecie mówili, lecz Duch Ojca waszego będzie mówił przez was” (10,20). Fundamentem skuteczności chrześcijańskiego świadectwa w obliczu prześladowania będzie otwartość na Ducha Świętego i Jego natchnienia. Gdy prześledzimy losy pierwotnego Kościoła, opisane w Dziejach Apostolskich, bez trudu dostrzeżemy niezwykłą skuteczność asystencji, jaką apostołowie otrzymywali ze strony Trzeciej Osoby Trójcy Świętej.

Apostołowie mają być także gotowi na niezrozumienie, a nawet odrzucenie ze strony swojego najbliższego otoczenia: „Brat wyda brata na śmierć i ojciec syna; dzieci powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią” (10,21). Tego rodzaju odrzucenie będzie najboleśniejsze, bo uderzy w najbardziej głębokie więzi, jakie każdego człowieka łączą z jego rodziną. Z drugiej strony zapowiedź ta pokazuje, że ostatecznie każdy indywidualnie musi dać odpowiedź wiary na Dobrą Nowinę o zbawieniu w Jezusie Chrystusie: „Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony” (10,22).

Uciekając przed prześladowaniami chrześcijańscy misjonarze mają przechodzić z miasta do miasta: „Gdy was prześladować będą w tym mieście, uciekajcie do innego. Zaprawdę, powiadam wam: Nie zdążycie obejść miast Izraela, nim przyjdzie Syn Człowieczy” (10,23). Jezus nawiązuje tutaj do proroctwa z Księgi Daniela: „Patrzyłem w nocnych widzeniach: a oto na obłokach nieba przybywa jakby Syn Człowieczy” (Dn 7,13). Zapowiedź przyjścia Syna Człowieczego jest trudna do zinterpretowania. Możliwe, że Jezus ma na myśli, że apostołowie nie zdążą obejść wszystkich miast Izraela, zanim Jego królestwo zostanie ustanowione na mocy wydarzeń paschalnych (por. 28,18), co w Ewangelii Mateuszowej jest równoznaczne z zakończeniem działalności misyjnej wyłącznie wobec Żydów (por. 28,19).

Czy potrafię dawać świadectwo mojego przywiązania do Jezusa, nawet jeśli wiąże się to odrzuceniem czy wyśmianiem? Czy w moich reakcjach na ataki na chrześcijaństwo zachowuje Jezusowe przykazanie miłości nieprzyjaciół?